Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2019/6345 K.2020/7908

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda kararda yazılı nedenlerle, davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davacılar vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davalı ... tarafından sigortalı bulunan, davalılardan ... Kuruyemiş Ltd.Şti'ye ait davalı ...'ın sevk ve idaresindeki araç ile dava dışı ... ... sevk ve idaresindeki motorsikletin karıştığı kaza neticesinde motorsiklette yolcu konumunda bulunan müvekkili ...'un yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00 TL geçici ve sürekli işgöremezlik tazminatı ile müvekkili ... için 100.000,00 TL,

anne ... için 25.000,00 TL ve baba Keramettin için 25.000,00 TL olmak üzere toplam 150.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 25/08/2013 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Islah dilekçesi ile dava değerini 204.449,56 TL'ye yükseltmiştir.

Davalılar davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller ve Dairemiz bozma ilamına uyulmasına karar verilerek davacı ...'un geçici iş göremezlik tazminatı isteminin reddine, davacı ...'un sürekli iş göremezlik tazminatı isteminin kabulüne, 204.449,56 TL maddi tazminatın davalılardan (davalı ...Ş'nin düzenlediği ... poliçesi yönünden) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, hüküm altına alınan miktara davalı ...Ş yönünden 30/10/2013 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden ise 25/08/2013 tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesine, davalı ... şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti (...

Poliçesi) ile sınırlı tutulmasına, davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, davacı ... için 35.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan (davalı ...Ş'nin düzenlediği Kasko Sigorta Poliçesi yönünden) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, davalı ... şirketinin sorumluluğunun kasko sigorta poliçesindeki (manevi tazminatlara ilişkin) poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, hüküm altına alınan miktarlara davalı ... yönünden 30/10/2013 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden ise 25/08/2013 tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesine,

davacıların fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiş; hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı doğrultusunda inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, manevi tazminatın takdirinde T.B.K.nun 56. maddesindeki özel haller dikkate alınarak hak ve nasafet kuralları çerçevesinde hüküm kurulmuş olmasına göre davacılar vekilinin yerinde görülmeyen ve aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2-Dava, trafik kazası sonucu yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece verilen ilk kararda.

Davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, davacı ... için 40.000,00 TL, davacı ... için 15.000,00 TL, davacı ... için 15.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan (davalı ...Ş'nin düzenlediği birleşik kasko Sigorta Poliçesi yönünden) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, davalı ... şirketinin sorumluluğunun kasko sigorta poliçesindeki (manevi tazminatlara ilişkin) poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına hüküm altına alınan miktarlara davalı ... yönünden 30/10/2013 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden ise 25/08/2013 tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesine,

davacıların fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine hükmedilmiş bu karar davalılar ... Kuruyemiş Kua. Nak. İnş. Gıda. San. ve Dış Tic. Ltd.Şti ve ... vekilince temyiz edilmiştir. Dairemiz bozma kararı ile temyiz eden davalıların manevi tazminata ilşkin temyiz sebebleri kabul edilerek hükmedilen tazminatın bir miktar fazla olduğuna karar verilmiştir.

Yerel mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, davacı ... için 35.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan (davalı ...Ş nin düzenlediği Kasko Sigorta Poliçesi yönünden) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, davalı ... şirketinin sorumluluğunun kasko sigorta poliçesindeki (manevi tazminatlara ilişkin) poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına,

hüküm altına alınan miktarlara davalı ... yönünden 30/10/2013 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden ise 25/08/2013 tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesine, davacıların fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiş; hüküm bu kez davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemenin, Yargıtay'ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak durumu oluşabilir. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme, kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez.

Bir başka anlatımla; kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur.

"Usuli kazanılmış hak" kavramı ise, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ve öğretide kabul görmüş usul hukukunun vazgeçilmez ana temellerinden olup bir davada, mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve uyulması zorunlu olan hakkı ifade eder.

Somut olayda; mahkemece, bozmadan önce verilen kararda, manevi tazminat yönünden verilen karar sadece davalılar ... Kuruyemiş Kua. Nak. İnş. Gıda. San. ve Dış Tic. Ltd.Şti ve ... vekilince temyiz edilmiş ve bu davalılar yararına bozulmuştur. Davalı ... AŞ ilk kararı temyiz etmemiştir. Mahkemece uyulan bozma ilamı sonrasında, mahkeme manevi tazminatları bir miktar düşürerek davacı ... için 35.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan (davalı ...Ş'nin düzenlediği Kasko Sigorta Poliçesi yönünden) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine karar vermiştir.

İlk kararı temyiz etmemiş olan davalı ... de bozmadan yararlandırılmış bu davalı yönünden yeniden icrai nitelikte hüküm kurulmuş davalı taraf yararına vekalet ücretleri de yeniden belirlenmiştir. Oysa ki, bozulan ilk karar davalı ... AŞ yönünden manevi tazminat ile vekalet ücretleri yönünden usulen kesinleşmiş ve davacılar yararına da usulü kazanılmış hak oluşmuştur. Şu durumda; mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, davalı ...

AŞ yönünden " hakkında verilen ilk karar, kesinleşmiş olduğundan yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına" biçiminde karar verilmesi gerekirken, adı geçen davalı yönünden yeniden icrai nitelikte hüküm kurularak karar verilmesi ve yararına ilk karardakinden daha fazla vekalet ücreti takdir edilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.