Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2019/6600 K.2020/4315

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili, davalı İçişleri Bakanlığı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili; davacı ...'in sevk ve idaresindeki araç ile Hatay İl Emniyet Müdürlüğünde görevli polis memuru ...'ın sevk ve idaresinde bulunan aracın karıştığı kazada davacı ...'in yaralandığı belirterek ... yönünden toplam 20.000,00 TL maddi tazminatın sürücü ...'dan, bağlı bulunduğu idare İçişleri Bakanlığından ve Sigorta şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsilini ayrıca uğradığı manevi zarar nedeniyle 100.000,00 TL manevi tazminatın, davacı anne ... yönünden 25.000,00 TL, davacı baba ... yönünden 25.000,00 TL manevi zararın sürücü ve idareden tahsilini, davacı baba ... yönünden toplam 17.400,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan tahsilini talep etmiş, yargılama sırasında talebini yükseltmiştir.

Davalılar davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne, Davacı ... yönünden; cismani zarar kapsamında (%50 kusur dikkate alınarak) 72.052,91 TL maddi tazminatın davalı idare yönünden kaza tarihinden sigorta şirketi yönünde dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

manevi zarar kapsamında, kusur durumu da dikkate alınarak 10.000,00 TL manevi tazminatın davalı idareden kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya ödenmesine, davacı ... yönünden 2.500,00 TL manevi tazminatın davalı idareden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacı ...’ye ödenmesine, Davacı ... yönünden 6.522,50 TL maddi tazminatın davalı idareden kaza tarihinden, davalı sigortadan dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’e ödenmesine.

2.500,00 TL manevi tazminatın davalı idareden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacı ...’e ödenmesine; karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili, davalı İçişleri Bakanlığı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davalı İçişleri Bakanlığı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bentler kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2-Dava konusu trafik kazasına ilişkin kaza sonrası düzenlenen trafik kazası tespit tutanağında; davalı sürücünün doğrultu değiştirme manevralarını ihlalden , davacı sürücünün ise hız kurallarını ihlal ve ışık donanımları çalışmayan motorla seyahat etmekten kusurlu olduğu olduğu belirtilmiştir.

Yargılama sırasında trafik bilirkişiden alınan raporda, tarafların yine aynı kuralları ihlal ettiğinden bahisle davalı sürücüye 5/8, davacı sürücüye ise 3/8 oranında kusur verilmiştir.

ATK Ankara Trafik İhtisas dairesi tarafından 19.08.2013 tarihli raporda ise davalı sürücü doğrultu değiştirme manevraları ihlalden kusurlu bulunarak %75, davacı sürücü ise ışık donanımları çalışmayan motorla seyahat etmek, hız kurallarını ihlal, dikkatsiz tedbirsiz ve kasksız araç kullanmaktan %25 kusurlu bulunmuşken akabinde ATK İstanbul Trafik ihtisas Dairesinden alınan 17.02.2014 tarihli raporda; davacı idaresindeki motorun ışık donanımlarının yanmadığının kabul edildiği ihtimalde;

davacı ve davalı %50 şer oranda kusurlu bulunmuş mahkemece de bu rapor esas alınarak taraflar %50 şer oranında kusurlu bulunup davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Anlaşıldığı üzere dosya arasındaki raporlarda davacı aracının far ışıklarının yanmadığı kabul edilmesine rağmen kusur oranları arasında çelişki oluşmuştur. Kusur dağılımına ilişkin çelişki giderilmeden karar verilmesi doğru değildir. Bu durumda mahkemece, İstanbul Teknik Üniversitesi makine-trafik kürsüsünden veya Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyetinden oluşacak bilirkişi heyetinden, çelişkiyi giderici ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken hükümde yazılı olduğu şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi isabetsiz olup kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.

3-Mahkemenin hükme esas aldığı aktüerya raporunda, davacının askerlikte geçecek sürede gelir elde edemeyeceği düşünülerek bu süre mahsup edilmek suretiyle tazminat hesaplaması yapılmış; davacının kazadaki yaralanmasından kaynaklanan %15.2 oranındaki maluliyetinin askerliğe engel teşkil edip etmeyeceği konusunda da herhangi bir araştırma yapılmamıştır. Bu yönden gerekli araştırmanın yapılmayışı, eksik inceleme niteliği taşımaktadır.

Açıklanan vakıalar karşısında mahkemece; davacının kazadan kaynaklanan %15.2 oranındaki maluliyetinin derecesi ve niteliğine göre, askerliğe engel teşkil edip etmeyeceğinin (maluliyet raporu eklenerek yazılacak yazı ile) ilgili askerlik şubesinden sorulması; alınacak cevaba göre askerlikte geçireceği sürede de efor tazminatı verilip verilmeyeceği tartışılarak davacının talep edebileceği tazminat miktarının belirlenmesi için, rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

4-Hükme esas alınan bilirkişi raporunda; geçici iş göremezlik süresince davacının Adli Tıp Kurumu raporu ile belirlenen 9 aylık iyileşme süresi için net asgari ücretten 2.892.29 TL bakıcı gideri hesaplanmış ise de; bakıcı ücretinin hesaplanmasında kaza tarihindeki asgari ücretin brüt tutarının (tamamının) esas alınması gerektiği Dairemizin yerleşik uygulaması gereğidir.

Bu durumda mahkemece, davacının bakıcı gideri talebi yönünden kaza tarihinde yürürlükte olan brüt asgari ücret tutarı (tamamı) üzerinden hesaplama yapılmak üzere ek rapor alınarak karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi isabetli değildir.

5-Davalı sürücü ... yönetimindeki Emniyet Müdürlüğü adına kayıtlı olduğu belirtilen aracın davacı idaresindeki araçla karıştığı kaza sonucu trafik kazası meydana gelmiş; davacı taraf, Emniyet Müdürlüğüne izafeten davalı İçişleri Bakanlığına ve bu aracın sürücüsü ... aleyhine işbu davayı açmıştır.

Sürücü ... haksız fiil faili durumundadır. Her ne kadar mahkemece Devlet Memurları Kanunu 13. Maddesi uyarınca davanın polis memuruna açılamayacağı belirtilerek husumet yokluğundan polis memuruna açlan davanın reddine karar verilmiş ise de Olayda hizmet kusuru bulunmayıp davalı sürücüye haksız fiil faili olarak dava açılmıştır. Araç sürücüsü haksız fiil hükümlerine göre kusuru oranında zarardan sorumlu olacaktır.

Bu durumda mahkemece, davalı sürücü Kürşat hakkında açılan dava yönünden de esas hakkında hüküm kurulması gerekirken husumet yokluğundan ret karar verilmesi doğru değildir.

6-Davalı ... şirketinden manevi tazminat talep edilmemiş olup mahkemece sigorta şirketi aleyhine hükmedilmemiş olmasına rağmen manevi tazminat vekalet ücretlerinden sigorta şirketinin de sorumlu tutulması doğru görülmemiştir.

7-Bozma neden ve şekline göre davacı vekilinin manevi tazminat miktarı ve yargılama giderlerine yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.