Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2020/1997 K.2021/2546

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; 14.09.2014 tarihinde meydana gelen çift yanlı kaza sonucu davacı aracının değerindeki azalma nedeniyle fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 10.000,00 TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili davanın reddini savunmuştur.

Yapılan yargılama sonucunda yerel mahkemece verilen davanın kısmen kabulüne dair karar davalı vekilinin temyiz başvurusu üzerine Dairemizin 22.5.2017 tarih ve 2016/12786-2017/5772 sayılı ilamı ile bozulmuştur.

Mahkemece uyulmasına karar verilen bozma ilamı, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davanın kısmen kabulü ile 9.500,00 TL değer kaybı alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazası nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı bedelinin tazmini istemine ilişkindir.

Mahkemenin, Yargıtay'ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak durumu oluşabilir. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme, kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez.

Bir başka anlatımla; kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur.

"Usuli kazanılmış hak" kavramı ise, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ve öğretide kabul görmüş usul hukukunun vazgeçilmez ana temellerinden olup bir davada, mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve uyulması zorunlu olan hakkı ifade eder.

Somut olayda bozma öncesinde tesis edilen kararda 6.500,00 TL'lik değer kaybının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davacı tarafça temyiz edilmemekle temyiz eden davalı lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluştuğunun göz önüne alınarak karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere karar verilmesi isabetli olmamıştır.

Kabule görede; eldeki dosyada davaya konu aracın kasko sigortacısı ... Sigorta A.Ş. nezdinde açılan hasar dosyasına göre davacıya 18.000,00 TL hasar bedeli ödendiği hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.

Bununla birlikte davalı sigortacı vekili savunmalarında, taraflar arasında imzalanan 14.04.2014-2015 vadeli ZMMS poliçesinde araç başı maddi tazminat limiti 26.800,00 TL olduğunu, araçta oluşan hasar dolayısıyla sigorta şirketleri arasında imzalanan rücu protokolü gereği davacının kasko sigortacısı ...

Sigorta A.Ş.'ye 27/03/2015 tarihinde 18.000,00 TL hasar bedeli ödendiğini, ödenecek tutar miktarınca müvekkili şirketin teminat limitinin azaldığını beyan etmiş, temyiz dilekçesinde de; bozmadan sonra verilen kararda 9.500,00 TL değer kaybı alacağının davalıdan tahsiline karar verilmekle, ...

Sigorta AŞ'ne yapılan ödeme nedeniyle bakiye 8.800,00 TL poliçe limitinin aşıldığını ileri sürmüş ise de, taraflar arasında düzenlenen ZMMS poliçesi ile bahsi edilen rücu protokolü ve buna göre dava dışı kasko sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'ye yapılan ödemeye dair dekontuna dosyada rastlanılmamıştır.

Bu durumda Mahkemece; taraflar arasında imzalanan poliçe örneği ile dava dışı ... Sigorta A.Ş'ne yapılan ödemeye ilişkin belgeler dosyaya kazandırılarak, söz konusu ödemeden sonra bakiye poliçe limitine göre, davalının sorumlu olduğu limitin aşılıp aşılmadığı ve bozma öncesi hüküm altına alınan tutarın kararı temyiz eden davalı yönünden usuli kazanılmış hak teşkil ettiği hususları değerlendirilmek suretiyle, eksik inceleme ile usuli kazanılmış hak ilkesi göz ardı edilerek karar verilmesi doğru görülmemiştir.