Yargıtay 18. Ceza Dairesi E.2015/13360 K.2016/2662

İş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçundan şüpheliler ..., ... ve ... haklarında yapılan soruşturma evresi sonucunda İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 24/01/2014 tarihli ve 2014/10221 soruşturma, 2014/6962 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yapılan itirazın reddine dair, Bakırköy 14. Ağır Ceza Mahkemesinin 04/03/2014 tarihli ve 2014/142 değişik iş sayılı kararının, Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 24/11/2014 gün ve 374786 sayılı istem yazısıyla dava dosyası Dairemize gönderilmekle incelendi:

İstem yazısında; “Dosya kapsamına göre, şüphelilerin savunmaları, müştekinin beyanı ve dosya arasında bulunan tutanak içeriği dikkate alındığında toplanan delillerin kamu davası açılmasını gerektirir nitelikte bulunduğu ve bu delillerin mahkemesince değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeksizin, itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” denilmektedir.

Hukuksal Değerlendirme:

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesinin 1. fıkrasında, "Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar." 2. fıkrasında, "Cumhuriyet savcısı, maddi gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adli kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür." 170. maddesinin 2. fıkrasında, “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller,

suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa. Cumhuriyet Savcısı, bir iddianame düzenler." 172. maddesinin 1. fıkrasında, “Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir.” hükümleri düzenlenmiştir.

Yukarıda yer verilen düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, Ceza Muhakemesi Kanununun “soruşturma” başlıklı 2. kitabında, Cumhuriyet savcısının suç soruşturmasına ilişkin süreci nasıl yürüteceği ve kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi durumunda, itirazı incelemekle görevli mahkemenin görevleri açık bir şekilde düzenlenmiş bulunmaktadır. Bu çerçevede, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen mahkeme, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

CMK’nın 170/2. maddesine göre kamu davası açılabilmesi için soruşturma aşamasında toplanan delillere göre suçun işlendiğine dair yeterli şüphe bulunması gerekir. Suç ihbar veya şikayeti yoluyla soruşturma yaparak maddi gerçeğe ulaşma yükümlülüğü ve yetkisi bulunan Cumhuriyet savcısı, soruşturma sonucunda elde edilen delilleri değerlendirerek kamu davası açmayı gerektirir nitelikte yeterli şüphe olup olmadığını takdir edecektir. Bu durum delil değerlendirmesini gerektirir.

Diğer bir deyişle Cumhuriyet savcısı elde edilen delillerin kamu davası açılması için yeterli olduğu kanaatine varırsa dava açacak, aksi durumda takipsizlik kararı verecektir. Bu nedenle savcının delilleri değerlendirme yetkisi vardır. Aksi durumun kabulü her ihbar veya şikayet üzerine Cumhuriyet savcısının kamu davası açmasını, delil takdirinin ise mahkemeye bırakılmasını gerektirir ki bu kabul lekelenmeme hakkıyla bağdaşmayacak ve kanunun ruhuna uygun düşmeyecektir.

İncelenen somut olayda: müşteki Mona Paşapur ve şüpheli ...’un resmen evli oldukları ancak ayrı yaşadıkları, İstanbul’da bulunan BIS Uluslararası Denetim Servisleri adlı şirketin %99.5 hissesinin ...’a ait olduğu ve işyerinin yetkili müdürü olduğu, Mona Paşapur’un şirketin küçük hisseli ortağı olduğu, şirkette fiilen çalışmadığı ve şirkete nadiren geldiği ve son gelmesinde de işyerinde sorun çıkardığı anlaşılmıştır.

Olay günü işyeri kapısı çalındığında, içeride bulunan işyeri çalışanları olan şüpheliler ... ile ...’in, önceki sorunlar ve yetkili müdür ...'un talimatı nedeniyle kapıyı açmadığı, müşteki Mona Paşapur’un polisle gelmesi üzerine kapıyı açtıkları anlaşılmıştır.

Söz konusu olaylar birlikte değerlendirildiğinde şüphelilere atılı iş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı anlaşıldığından, kovuşturmaya yer olmadığı ile merciince verilen itirazın reddi kararlarında hukuka aykırılık bulunmamıştır.