Yargıtay 18. Ceza Dairesi E.2015/31286 K.2016/2048

Kamu görevlisine hakaret etme suçundan sanık ...’ın, 5237sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 125/1, 125/1-3a ve 62. maddeleri gereğince 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına dair Trabzon 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 18/12/2014 tarihli ve 2014/158 esas, 2014/468 sayılı kararını kapsayan onaylı dosya sureti, Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 05/06/2015 tarih ve 197974 sayılı istem yazısıyla dava dosyası Dairemize gönderilmekle incelendi:

İstem yazısında “Dosya kapsamına göre; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 225/1. maddesi gereğince, hükmün ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve fail hakkında verilebileceği elbette, sanık hakkında kamu görevlisine hakaret etme suçundan cezalandırılması talebini içerir bir iddianame bulunmadığı gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir denilmektedir.

Hukuksal Değerlendirme:

Somut olayda, sanık ... hakkında kamu görevlisine hakaretten dava açılmamış olsa da mahkemece anılan suçtan sanık hakkında hüküm kurulmuş olduğu anlaşılmakla,"5271 sayılı CMK’nın 170/1. maddesi uyarınca ceza davası, kural olarak Cumhuriyet savcısı tarafından düzenlenecek bir iddianame ile açılır. Anılan Kanunun 170. maddesinin 4. fıkrasında da; “iddianamede, yüklenen suçu oluşturan olaylar, mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanır” düzenlemesine yer verilmiştir.

CMK'nın 225. maddesinde yer alan; “hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir. Mahkeme, fiilin nitelendirilmesinde iddia ve savunmalarla bağlı değildir” şeklindeki düzenleme gereğince de hangi fail ve fiili hakkında dava açılmış ise ancak o fail ve fiili hakkında yargılama yapılarak hüküm verilebilecektir.

Anılan yasal düzenlemelere göre, iddianamede açıklanan ve suç oluşturduğu ileri sürülen eylemin dışına çıkılması, dolayısıyla davaya konu edilmeyen fiil veya olaydan dolayı yargılama yapılması ve açılmayan davadan hüküm kurulması yasaya açıkça aykırılık oluşturacaktır.

Öğretide “davasız yargılama olmaz” ve “yargılamanın sınırlılığı” olarak da ifade edilen bu ilke uyarınca, hâkim ancak hakkında dava açılmış bir fiil ve kişi ile ilgili yargılama yapabilecek ve önüne getirilen somut uyuşmazlığı hukuksal çözüme kavuşturacaktır.

Sonuç ve Karar: Yukarıda açıklanan nedenlerle,

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın, düzenlediği tebliğnamedeki düşünceler yerinde görüldüğünden,