Yargıtay 18. Ceza Dairesi E.2018/7101 K.2019/6815

Hakaret suçundan sanık ...'ın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 125/1, 125/4, 43/2, 29/1, 62 ve 52. maddeleri gereğince 1.620,00 Türk lirası adlî para cezası ile cezalandırılmasına dair Gölköy Asliye Ceza Mahkemesinin 12/07/2017 tarihli ve 2017/62 esas, 2017/175 sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

İstem yazısında; “Dosya kapsamına göre,

1- Mağdur sanık ...'in 03/05/2017 tarihli ilk celsede vermiş olduğu beyanında sanığın eylemi nedeniyle şikâyetçi olmadığını bildirdiği, sanık ...'ın da aynı celse alınan savunmasında şikâyetten vazgeçme olması halinde kabul ettiğini beyan ettiği anlaşılmakla, sanık hakkında zincirleme suç hükümlerini düzenleyen 5237 sayılı Kanun'un 43. maddesinin uygulanamayacağı gözetilmeksizin, yazılı şekilde fazla ceza tayininde,

2- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 129. maddesinin 1. fıkrasında yer alan “Hakaret suçunun haksız bir fiile tepki olarak işlenmesi hâlinde, verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.” hükmü ve anılan Kanun'un 29. maddesinde yer alan “Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onsekiz yıldan yirmidört yıla ve müebbet hapis cezası yerine oniki yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası verilir.

Diğer hâllerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir.” şeklinde düzenlemeler karşısında, somut olayda, mahkemece hakaret suçundan mahkûm edilen sanığın, eylemini haksız tahrik altında işlediğinin kabulü ile 5237 sayılı Kanun'un 29/1. maddesi uyarınca indirim yapıldığı anlaşılmakla, haksız tahrik hükmü uygulanırken hakaret suçuna ilişkin özel hüküm olan ve daha lehe düzenlemeler içeren anılan Kanun'un 129. maddesi yerine, aynı Kanun'un 29. maddesinin uygulanmasında isabet görülmemiştir.” denilmektedir.

I- Hukuksal Değerlendirme

A. Bir Numaralı Talep Açısından

5237 sayılı TCK'nın 131/1. maddesinde, “Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hariç; hakaret suçunun soruşturulması ve kovuşturulması, mağdurun şikâyetine bağlıdır." hükmüne yer verildiği,

Aynı Kanun'un 73. maddesinin 4. fıkrasında ise, “Kovuşturma yapılabilmesi şikayete bağlı suçlarda kanunda aksi yazılı olmadıkça suçtan zarar gören kişinin vazgeçmesi davayı düşürür." hükümleri düzenlenmiştir.

5271 sayılı CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrasında da, “Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı yada soruşturma ya da kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir." hükmü yer almaktadır.

5237 sayılı TCK’nın “Zincirleme Suç” başlıklı 43. maddesinin 1. fıkrasında; “Bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi durumunda, bir cezaya hükmedilir. Ancak bu ceza, dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır. Bir suçun temel şekli ile daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli şekilleri, aynı suç sayılır. Mağduru belli bir kişi olmayan suçlarda da bu fıkra hükmü uygulanır” şeklinde zincirleme suç tanımlanmış, ikinci fıkrasında ise; “Aynı suçun birden fazla kişiye karşı tek bir fiille işlenmesi durumunda da, birinci fıkra hükmü uygulanır” denilmek suretiyle zincirleme suçtan farklı bir müessese olan, aynı nev’iden fikri içtima kuralı düzenlenmiştir.

Türk Ceza Kanunu sistematiğinde, kural olarak yasadaki suç tanımına uygun her bir netice ayrı bir suç oluşturmasına karşın, bu kuralın istisnaları olarak, TCK’nın “suçların içtimaı” bölümünde, 42, 43 ve 44. maddelerine yer verilmiştir. Aynı nev’iden fikri içtima halinde, fiil yani hareket hukuksal anlamda tektir ve bu fiille aynı suç birden fazla kişiye karşı işlenmektedir. Bu durumda hareket tek olduğu için, fail hakkında tek bir ceza verilecek, ancak bu ceza mağdur sayısı fazla olduğu için, TCK’nın 43/1. maddesine göre artırılacaktır. (Ceza Genel Kurulunun 05/06/2012 tarih ve 15/491-219 sayılı ilamı da bu doğrultudadır.)

İncelenen dosyada, sanık ...’ın katılan ... ve mağdur ...’e yönelik zincirleme hakaret eyleminin bulunduğu, yargılama esnasında katılan Kamuran’ın şikayetini devam ettirirken, mağdur ...’in 03/05/2017 tarihli celsede şikayetten vazgeçtiğini beyan ettiği, aynı celsede de sanığın şikayetten vazgeçmeyi kabul ettiğini belirttiği, hal böyle iken sanık hakkında şikayet yargılama şartına tabi hakaret suçundan hüküm kurulurken şikayeti bulunan bir mağdur olmasına rağmen sanık hakkında TCK’nın 43/2-1. maddesinde düzenlenen zincirleme suç hükümlerinin uygulanarak fazla ceza tayini hukuka aykırıdır.

B. İki Numaralı Talep Açısından

Hakaret suçlarında özel tahrik hükümleri içeren TCK'nın 129. maddesinin 1. fıkrası: “Hakaret suçunun haksız bir fiile tepki olarak işlenmesi hâlinde, verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.” hükmünü içermektedir.

Genel bir tahrik hükmü olan TCK'nın 29. maddesi ise: “Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onsekiz yıldan yirmidört yıla ve müebbet hapis cezası yerine oniki yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hâllerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir.” şeklinde düzenlenmiştir.

İncelenen somut olayda, mahkemece hakaret suçundan mahkum edilen sanığın, eylemini haksız tahrik altında işlediğinin kabulüyle, TCK'nın 29/1. maddesi uyarınca cezasından 1/4 oranında indirim yapıldığı ve sanığın neticeten 1620 TL adli para cezasıyla cezalandırıldığı görülmektedir. Ancak yapılan haksız tahrik uygulamasında, hakaret suçuna ilişkin özel hüküm olan ve daha lehe düzenlemeler içeren TCK'nın 129. maddesi yerine, aynı Kanunun genel tahrike dair 29. maddesinin uygulanması, hukuka uygun görülmemiştir.