Yargıtay 18. Ceza Dairesi E.2019/875 K.2019/8141

Görevi yaptırmamak için direnme suçundan sanık ...'nün, ... sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 265/1 ve 62/1. maddeleri gereğince 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, ... sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 58/6-7. maddesi gereğince cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine dair Bayındır Asliye Ceza Mahkemesinin 12/07/2011 tarihli ve 2009/269 esas, 2011/284 sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

İstem yazısında; "Dosya kapsamına göre, sanık hakkında ikinci kez tekerrüre esas alınan Bayındır Asliye Ceza Mahkemesinin 12/07/2011 tarihli kararında tekerrür hükümlerinin uygulanmasına dayanak teşkil eden Selçuk Asliye Ceza Mahkemesinin 29/01/2008 tarihli ve 2007/48 esas, 2007/61 sayılı kararının ... sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 50/5. maddesi gereğince tedbir hükmü olması sebebiyle tekerrüre esas alınamayacağı ve sanık hakkında tekerrür hükümlerinin uygulanamayacağı gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir. " denilmektedir.

Hukuksal Değerlendirme:

... sayılı TCK'nın “suçta tekerrür ve özel tehlikeli suçlular” başlıklı 58. maddesinde;

“(1) Önceden işlenen suçtan dolayı verilen hüküm kesinleştikten sonra yeni bir suçun işlenmesi hâlinde, tekerrür hükümleri uygulanır. Bunun için cezanın infaz edilmiş olması gerekmez.

(2) Tekerrür hükümleri, önceden işlenen suçtan dolayı;

a) Beş yıldan fazla süreyle hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde, bu cezanın infaz edildiği tarihten itibaren beş yıl,

b) Beş yıl veya daha az süreli hapis ya da adlî para cezasına mahkûmiyet hâlinde, bu cezanın infaz edildiği tarihten itibaren üç yıl,

Geçtikten sonra işlenen suçlar dolayısıyla uygulanmaz…

(6) Tekerrür hâlinde hükmolunan ceza, mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilir. Ayrıca, mükerrir hakkında cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbiri uygulanır.

(7) Mahkûmiyet kararında, hükümlü hakkında mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanacağı belirtilir...” hükümlerine yer verilmiştir.

Ceza Genel Kurulunun 08/04/2008 gün ve 57-74 sayılı kararında da belirtildiği üzere; ... sayılı TCK’nın 58. maddesi uyarınca kişinin mükerrir sayılması için ilk hükmün kesinleşmesinden sonra ikinci suçun 1 Haziran 2005 tarihinden sonra işlenmesi yeterli olup, ilk suçun 1 Haziran 2005 tarihinden önce veya sonra işlenmesinin herhangi bir önemi bulunmamaktadır.

Bu düzenlemelere göre, tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için önceden işlenen bir suç nedeniyle mahkum edilmiş olma, bu hükmün kesinleşmesinden sonra yeni bir suçun işlenmesi ve yeni suçun belirli süreler içerisinde işlenmesi yeterli olup, cezanın infaz edilmiş olmasına gerek bulunmamaktadır.

Tekerrür şartları içerisinde yer alan “önceden işlenen bir suç nedeniyle mahkum edilmiş olma” unsurunun her türlü mahkumiyeti kapsayıp kapsamadığı tartışılmış ve uygulama ile doktrinde genel kabul gören anlayışa göre, bu mahkumiyetin “ceza mahkumiyeti” olması gerektiği, Kabahatler Kanununa göre verilen idari cezalar, disiplin cezaları, güvenlik tedbirlerine mahkumiyet ve TCK’nın 50/1. maddesi uyarınca kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırım olarak uygulanan para cezası dışındaki tedbirlerin tekerrüre esas olmayacağı ileri sürülmüştür.

Her ne kadar TCK’nın 58/1. maddesinde açık bir şekilde “ceza mahkumiyeti”nden söz edilmemekte ise de, bu hüküm TCK’nın 58/2. maddesinde yer alan “ hapis veya adli para cezasına mahkumiyet halinde” ibareleri ile birlikte değerlendirildiğinde, önceki mahkumiyetin ceza mahkumiyeti olması gerektiği anlaşılmaktadır.

TCK’nın 50/5. maddesinde “Uygulamada asıl mahkûmiyet, bu madde hükümlerine göre çevrilen adlî para cezası veya tedbirdir.” hükmü düzenlenmiş, aynı Kanunun 45. maddesinde ise "Suç karşılığında uygulanan yaptırım olarak cezalar, hapis ve adlî para cezalarıdır" hükmü yer almıştır. Bu düzenlemelerden de kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırım olarak uygulanan para cezası dışındaki tedbirlerin ceza mahkumiyeti olmadığı, dolayısıyla tekerrür hükümlerinin uygulanmasına esas alınamayacağı belirlenmektedir.

İncelenen dosyada, mahkemece ... sayılı TCK'nın 58. maddesi uygulamasına esas alınan önceki hükümlülüğün, sanığa Selçuk Asliye Ceza Mahkemesinin 2007/48 esas sayılı kararıyla, hırsızlık suçundan, kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırım olarak katılanın zararının bir defada giderilmesi seçenek tedbirine ilişkin olduğu görülmektedir. Söz konusu mahkumiyetin TCK’nın 58/2, 50/5 ve 45. maddeleri ile birlikte değerlendirildiğinde ceza mahkumiyetine ilişkin olmaması nedeniyle, sanık hakkında mükerrirlere özgü infaz rejimi ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasına karar verilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Sonuç ve Karar:

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,

1- Görevi yaptırmamak için direnme suçundan sanık ... hakkında, Bayındır Asliye Ceza Mahkemesinin 12/07/2011 tarihli ve 2009/269 esas, 2011/284 sayılı kararının, ... sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

2- Karardaki hukuka aykırılığın aynı Kanun maddesinin 4/d fıkrası gereğince Yargıtay tarafından giderilmesi gerektiğinden; hüküm fıkrasında yer alan “Sanığın önceden işlenen suçtan dolayı verilen hüküm kesinleştikten sonra tekerrür süresi içinde yeni bir suç işlediği getirtilen Selçuk Asliye Ceza Mahkemesinin 08/03/2007 tarih 2007/48 -61 Esas-Karar sayılı ve 29/01/2008 tarih, 2007/48 -61 Esas-Karar sayılı ek kararı ile 3 AY, 22 GÜN HAPİS CEZASI İLE mükerrir olan sanık hakkında ...