Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2006/11009 K.2007/357

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Mahkemece iki kez bilirkişi incelemesi yaptırılmış ise de alınan bilirkişi raporları hüküm kurmaya yeterli değildir. Şöyle ki;

1-Kamulaştırma Yasasının 11.maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde tarım arazisi niteliğinde bulunan taşınmaz malın değerlendirme tarihindeki mevki ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle değerinin belirleneceği öngörülmektedir. Buna göre taşınmazın değerinin saptanmasında münavebeye alınacak ürünler yönünden sulu ya da kuru tarım arazisi niteliğinde olup olmaması önem taşır.

Ayrıca Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamlarına göre, İklim koşulları, arazinin toprak ve topografik yapısı ile bögesindeki konumu (büyük yerleşim yerlerine uzaklığı vb) gözetildiğinde dava konusu taşınmazın bulunduğu yerle benzer nitelikte olan, ülkemizin değişik yörelerindeki sulu tarım arazilerinin değerlendirilmesinde, (değeri önemli biçimde etkileyen kanıtlanmış farklı ve özel bir etkenin bulunması durumu dışında) kapitalizsayon faiz oranı %5, kuru tarım arazi-

./..

lerinde ise %6 olarak alınmaktadır. Bilirkişi kurulu raporlarında dava konusu taşınmazın sulama durumunun gözetildiği belirtilerek kapitalizsayon faiz oranı %5 alınmak suretiyle değer belirlenmiş ise de, yapılan keşiflerde taşınmazın ne şekilde sulandığına ilişkin özel bir tespit yapılmadığından, sulamanın kaynağının ve bu kaynağın taşınmaza olan uzaklığı, sulamanın taşınmazın tamamında ve her mevsim için sürekli ve düzenli bir sulama için yeterli olup olmadığı hususu keşifle bilirkişiler tarafından ayrıntılı olarak araştırma yapılarak belirlenmeden ve sulama giderlerinin miktarı da açıkça belirtilmeden, sulu kabul edilip kapitalizasyon faiz oranı %5 alınarak değerlendirme yapılmış olması,

2-2942 Sayılı Yasanın (4650 Sayılı Yasayla değişik) 15. maddesinin son fıkrası hükmüne göre, bilirkişilerce yapılan değer tespitinde idarece belgelerin mahkemeye verildiği günün esas tutulması gerekir.

Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde sağlayacağı net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmesinde, taşınmazın kuru ya da sulanabilir niteliğine göre münavebeye alınacak ürünler belirlenip bunların dekar başına ortalama verim,

üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki Tarım Müdürlüğünün değerlendirme yılına ait verilerinin esas alınması gerekirken bilirkişi raporlarında 2005 yılı fiyatları oluşmadığından sözedilerek 2004 yılı verilerine göre belirlenen değere %12 enflasyon farkı uygulanmak suretiyle hesaplama yapıldığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda -karar ve inceleme tarihi itibariyle 2005 yılı verilerinin belirlenmiş olduğu gözetilerek- Tarım Müdürlüğünden 2005 yılı resmi verileri getirtilip buna göre ek rapor alınması gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir. Mahkemece, taşınmazın sulu ya da kuru tarım arazisi niteliği -Dairenin geri çevirme kararı üzerine dosyaya getirtilen ... İlçe Tarım Müdürlüğünün 27.11.2006 gün ve 3262 sayılı, ... İlçesinde sulu antep fıstığı yetiştiriciliği yapılmadığına ilişkin yazı cevabı da gözetilerek- açıkça ve denetime olanak verecek biçimde saptanmalı, bunun sonucunda taşınmazın fiilen sulandığının kesin olarak belirlenmesi halinde yukarıda açıklanan hususlarda eksiklikler de giderilerek buna göre hüküm kurulması; susuz tarım arazisi olduğunun saptanması durumunda ise, antep fıstığı ürününe ilişkin İlçe Tarım Müdürlüğünce ../...