Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2006/2094 K.2006/3231

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme ile bilirkişi kurullarınca düzenlenen raporlar hükme yeterli değildir.

Şöyle ki;

1-Yerinde yaptırtılan bilirkişi incelemeleri sonucunda birinci bilirkişi kurulu dava konusu taşınmazın üzerinde 7-8 yaşlarında üçüncü bilirkişi kurulu ise 4-7 yaşlarında mandalin ağaçları bulunduğunu belirterek taşınmazı kapama mandalin bahçesi olarak; ikinci bilirkişi kurulu ise taşınmazda 4 adet 4 yaşlarında mandalin ağacı olduğunu ve onlarında aşırı tuzlanma nedeniyle kurumuş olduğunu ancak 1024 adet mandalin fidanı bulunduğu belirtilerek tarım arazisi olarak buğday ve pamuk münavebesi üzerinden değerlendirmiş, mahkemece raporlarda taşınmazın niteliği yönünden oluşan bu çelişkiler giderilmeden üçüncü bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulmuştur.

Mahkemece yeniden yerinde inceleme ve gözlem yapılıp gözlemler tutanağa geçirilerek değerlendirme tarihi itibarıyla dava konusu taşınmazın üzerinde bulunan mandalin ağaçlarının yaşı, sayısı ve niteliği belirlenip mevcut mandalin ağaçlarının sayısı ve yaşları itibarıyla 102,430 m2'lik taşınmaza tamamen veya kısmen kapama mandalin bahçesi niteliği verip vermediği saptanarak bu yönde bilirkişi kurullarının raporları arasındaki çelişki de giderilip bilirkişi kurullarından belirlenen bu niteliğe uygun değerlendirme yapılmak üzere raporlar alınmalıdır.

2942 Sayılı Yasanın 4650 Sayılı Yasa ile değişik ll.maddesinin l.fıkrasının f bendi uyarınca bilirkişi kurulları, arazi niteliğindeki taşınmaz malın kamulaştırma tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini esas tutarak düzenleyeceği raporda, bedelin tespitinde etkili olacak bütün nitelik ve unsurları ve her unsurun ayrı ayrı değerini belirtmek suretiyle ve ilgililerin de beyanını dikkate alarak gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak taşınmaz malın değerini tespit etmelidir.

Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarında ise bilirkişi kurullarınca –taşınmazın sulu ya da kuru niteliğine göre- münavebeye alınan ürünlerin dekar başına ortalama verimi ve üretim giderleri ile kg. başına ortalama satış fiyatlarını içeren veri cetvelleri İlçe Tarım Müdürlüğünden getirtilip, değerlendirmenin bu verilere uygun biçimde yapılması ilkesi benimsenmiştir.

Açıklanan Yasa maddesi ve Yargıtay uygulamaları doğrultusunda, öncelikle bilirkişi kurullarınca münavebeye alınan ürünlerin değerlendirme tarihi (2005 yılı) itibariyle dekar başına ortalama verim ve üretim giderleri ile kg. başına ortalama satış fiyatlarını gösteren veri cetvellerinin İlçe Tarım Müdürlüğünden getirtilip bilirkişi kurulları raporunun bu verilere uygunluğunun denetlenmesi bu resmi verilere uygun düşmeyen hususların varlığının saptanması durumunda bunun giderilmesi için bilirkişi kurullarından ek rapor alınması gerekirken bilirkişi kurulunca 2004 yılı verilerine göre belirlenen değere kamu ... sermaye yatırım deflatörleri sayısı uygulanmak suretiyle 2005 yılı değerlerine ulaşılmış olması,

2-Tamamı 102,430 m2 olan taşınmazın 2408,37 m2'lik kısmında irtifak, kamulaştırılması yapılmış olduğuna göre ikinci bilirkişi kurulu raporunda dava konusu taşınmazın üzerinde bulunduğu saptanan mandalin fidanları bedellerine hükmedilmesi ve ayrıca irtifak nedeniyle değer düşüklüğü hesaplanırken zemin ve ... bedelinin toplamı üzerinden saptanan m2 fiyatına göre değer biçilmesi,

3-Dava dilekçesinde, davacı idarece kamulaştırma yoluyla irtifak ... tesis edilen dava konusu taşınmazın tespit edilecek olan irtifak ... bedeli karşılığında, tapuya tescili istenildiğine göre mahkemece irtifak hakkının davacı idare lehine tapuya tescili yerine salt bu hakkın tesisine biçiminde karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece, yukarıda belirtildiği şekilde İlçe Tarım Müdürlüğünden 2005 yılına ait resmi veri cetveli getirtilerek bilirkişi kurullarından taşınmazın belirlenen niteliğine ve verilere uygunluk sağlayan ek raporlar alınmalı ve kazanılmış hak ilkesi de dikkate alınarak oluşacak sonuç doğrultusunda bir karar verilmelidir.