Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2006/916 K.2006/1436

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Mahkemece dava konusu taşınmazın kuru tarım arazisi olarak kabulünde bir isabetsizlik yoksa da bilirkişi kurullarınca düzenlenen raporlar hüküm kurmaya yeterli değildir. Şöyle ki;

1-2942 Sayılı Yasasının 4650 Sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin birinci fıkrasının f bendi uyarınca bilirkişi kurulu, arazi niteliğindeki taşınmaz malın kamulaştırma tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini esas tutarak düzenleyeceği raporda, bedelin tespitinde etkili olacak bütün nitelik ve unsurları ve her unsurun ayrı ayrı değerini belirtmek suretiyle ve ilgililerin de beyanını dikkate alarak gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak taşınmaz malın değerini tespit etmelidir.

Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarında ise bilirkişi kurulunca –taşınmazın sulu ya da kuru niteliğine göre- münavebeye alınan ürünlerin dekar başına ortalama verimi ve üretim giderleri ile kg. başına ortalama satış fiyatlarını içeren veri cetvelleri İlçe Tarım Müdürlüğünden getirtilip, değerlendirmenin bu verilere uygun biçimde yapılması ilkesi benimsenmiştir.

Dairenin geri çevirme kararı sonrası İlçe Tarım Müdürlüğünden getirtilen veri cetvelinde kuru arazide buğdayın veriminin ortalama 200 kg/dekar, üretim giderinin 30.000.000 TL, nohut ürünü veriminin ortalama 100 kg/dekar, üretim giderinin 50.000.000 TL. olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece, yukarıda açıklanan Yasa maddesi ve Yargıtay uygulamaları doğrultusunda,bilirkişi kurullarınca münavebeye

alınmış bulunan buğday ve nohut ürünlerinin değerlendirme tarihi (2002 yılı) itibariyle kuru şartlarda dekar başına ortalama verim ve üretim giderlerine ilişkin veri cetvellerinin İlçe Tarım Müdürlüğünden getirtilip bilirkişi kurulu raporlarının bu verilere uygunluğunun denetlenmesi bu resmi verilere uygun düşmeyen hususların varlığının saptanması durumunda bunun giderilmesi için bilirkişi kurullarından ek rapor alınması gerekirken; kuru arazideki resmi veriler getirtilip yukarıdaki gibi gerekli inceleme ve araştırma yapılmadan hüküm kurulması,

2-4650 Sayılı Yasa ile değişik Kamulaştırma Yasası hükümleri ile hakime adil ve hakkaniyete uygun bir kamulaştırma bedeli tespit etme hak ve yetkisi verilmiş olmakla birlikte bu hak ve yetkinin kullanılmasında objektif davranılması ve bilirkişi kurulları tarafından birbirinden farklı olarak belirlenmiş olan değerlerden birinin kabulü halinde bunun dayanakları ve gerekçesinin de denetime olanak verecek biçimde açıkça gösterilmesi gerekir. Bu yön gözetilmeden ikinci bilirkişi kurulunca düzenlenen yüksek değeri içeren raporun adil ve hakkaniyete uygun olmadığı gibi genel ifadelere dayalı gerekçelerle hükme esas alınması,

Doğru görülmemiştir.