Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2007/12241 K.2008/3305

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle taşınmaz malın arazi olarak değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre tarafların sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

1-Hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşınmazın ... tarım arazisi (otlakiye) olduğu kabul edilmektedir. Buna karşın kapitalizasyon faizi %8 olarak değerlendirilmek suretiyle hesaplama yapılmış ve buna göre de hüküm kurulmuştur.

Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre iklim koşulları, arazinin ... ve topografik yapısı ile bögesindeki konumu (büyük yerleşim merkezlerine uzaklığı vd.) itibarıyla dava konusu taşınmazın bulunduğu yerle benzer nitelikte olan ülkemizin değişik yörelerindeki ... tarım arazilerinin değerlendirilmesinde (değeri önemli şekilde etkileyen kanıtlanmış farklı ve ... bir faktör bulunması hali hariç) kapitalizasyon faiz oranı %6 olarak alınmaktadır. Hal böyle iken bilirkişi kurulu raporunda ... tarım arazisi niteliğindeki taşınmazın değerinin saptanmasında kapitalizasyon faiz oranının %6 yerine, %8 oranı uygulanmak suretiyle eksik bedele hükmedilmesi,

2-İrtifak kurulması nedeniyle taşınmazda oluşacak değer düşüklüğünün ... ve tutarının gerekçeleri ile belirtilmesi gerekir. Kamulaştırma yoluyla irtifak hakkı tesisinde taşınmazda meydana gelecek değer düşüklüğü oranı, taşınmazın cinsi, yüzölçümü kullanım şekli, irtifak hakkının niteliği (boru hattı, enerji nakil hattı vs.)

taşınmazda kapladığı ... ve yeri ile istikameti dikkate alınarak belirlenir. Yargıtay uygulamalarında taşınmazın niteliğine uygun kullanımını önemli ölçüde etkileyen ... bir durum söz konusu olmaması halinde arazilerde irtifak nedeniyle olabilecek değer kaybının irtifaktan etkilenen alanın mülkiyet değerinin %35'ini aşmaması gerektiği kabul edilmektedir. Bilirkişi kurulu raporunda taşınmaz malda irtifak hakkı tesisi nedeniyle oluşacak değer kaybının en fazla %1,5'a kadar alınması mümkün iken bu oranın %0,2 olarak kabul edilip buna göre hesaplama yapılmış olması,

3-Üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmaz malın arkeolojik sit alanı olduğu ve vakıf şerhi bulunduğu tapu kaydından anlaşılmaktadır. Bu duruma göre kamulaştırılan taşınmaz malın irtifak hakkı tesisi nedeniyle kamulaştırma bedelinin saptanması sırasında arkeolojik sit alanında bulunmasının meydana getirdiği kaçınılmaz değer düşüklüğü oranının ve buna uygun indirimin raporda gösterilmemiş olması ve ayrıca vakıf şerhinin saptanan bedele yansıtılmaması,

4-Kamlaştırılan taşınmaz malın değerinin tespitine esas olacak şekilde hesaplamaya esas alınan otun dekar başına üretim miktarını kg satış fiyatını ve dekara üretim giderinini gösteren veri listesinin İl Tarım Müdürlüğünden getirtilmeden bilirkişi kurulunca yapılan hesaplama sonucu belirlenen bedele hükmedilmesi,

5-2942 Sayılı Yasanın 4650 sayılı Yasayla değişik 11. maddesinin son fıkrasına göre kamulaştırma yoluyla irtifak hakkı tesisinde, bu kamulaştırma sebebiyle taşınmaz mal veya kaynakta meydana gelecek kıymet düşüklüğü kamulaştırma bedelidir. Yasanın bu hükmü dikkate alınmadan hükme esas alınan bilirkişi raporunda, zemini kamulaştırılan alanla birlikte taşınmaz malın diğer bölümündeki değer azalması ayrı ayrı hesaplanıp bunun yerine ayrıca irtifak hakkı bedeli adı altında 2.371,88 YTL'lik bir miktar paranın da irtifak ve zemin kamulaştırması nedeniyle saptanan bedele ilave edilmek suretiyle taşınmaz mala fazla değer biçilmesi,

Doğru görülmemiştir.