Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2007/4884 K.2007/9777

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, irtifak kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın irtifak hakkının idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak;

1-2942 Sayılı Yasanın 4650 Sayılı Yasa ile değişik 11.maddesinin Birinci fıkrasının f bendi uyarınca bilirkişi kurulu, arazi niteliğindeki taşınmaz malın kamulaştırma tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini esas tutarak düzenleyeceği raporda, bedelin tespitinde etkili olacak bütün nitelik ve unsurları ve her unsurun ayrı ayrı değerini belirtmek suretiyle ve ilgililerin de beyanını dikkate alarak gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak taşınmaz malın değerini tespit etmelidir.

Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarında ise özel ve dikkate alınması gereken haklı bir neden bulunmadıkça tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmede münavebeye alınacak ürünler için dekar başına elde edilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki Tarım Müdürlüğü verilerinin esas alınması aranmaktadır.

Bu itibarla;

Dosyada mevcut İl Tarım Müdürlüğünün 4.2.2005 onay tarihli cetvelinde dekar başına ortalama verimleri buğday için 325 kg., kuru soğan için 1900 kg., saman için 150 kg. bildirildiği halde, bilirkişi raporunda sırasıyla buğdayın 450 kg, kuru soğanın 3000 kg ve samanın 400 kg alınması suretiyle ve ayrıca kuru soğanın kg başına ortalama satış fiyatının 225.000 TL. buğdayın kg. başına satış fiyatının 345.000 TL. ve samanın satış fiyatının 145.000 TL. yerine sırasıyla 300.000 TL., 350.000 TL. ve 200.000TL. alınarak değerlendinme yapılmış olması,

2-Bu kamulaştırma bölgesindeki uygulama dikkate alınmadan bilirkişi kurulu raporunda kuru tarım arazisi olan taşınmazın değerinin belirlenmesinde kapitalizasyon faizi oranının %5 yerine %3 olarak kabulü,

3-Üzerinde irtifak hakkı kurulması nedeniyle taşınmazda oluşacak değer düşüklüğü oranının saptanmasında taşınmaz malın cinsi, kullanım biçimi ile irtifak hakkının niteliği (boru hattı, enerji nakil hattı vs.) kapladığı alan, yeri ve yönü gözönünde bulundurulmalıdır. Yargıtay uygulamalarında üzerinde irtifak hakkı kurulmuş olan taşınmazda bu irtifak nedeniyle oluşacak değer düşüklüğünün (taşınmazın cins ve niteliğine uygun kullanımı önemli şekilde etkileyen özel bir durum yoksa) irtifaktan etkilenen alanın mülkiyet değerinin arazide %35 ini, arsada ise %50’sini geçmeyeceği kabul edilmektedir.

Buna göre, tarım arazisi niteliğinde olan dava konusu taşınmazda irtifak nedeniyle oluşacak değer düşüklüğünün %12,5’i geçemeyeceğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.