Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2008/11319 K.2008/12340

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve irtifak hakkının idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

Bilirkişi kurulunca, 2942 Sayılı Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik 11. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca arsa niteliğindeki taşınmaz malın kamulaştırma gününden önceki özel amacı olmayan emsal arsa satışlarına göre satış değerini tespit ederken, bu madde fıkrasında belirtilen esasların (taşınmazın değerini etkileyebilecek tüm nitelik ve unsurların tespite etkili olacak diğer objektif ölçülerin), bu bağlamda varsa (dava konusu taşınmaza ve somut emsale ilişkin) vergi beyanlarının gözönünde tutulması; mahkemece de anılan Yasanın 10. maddesinin sekizinci fıkrası hükmüne göre bilirkişilerin raporu (veya raporları) ile beyanlarından yararlanılarak adil ve hakkaniyete uygun bir kamulaştırma bedelinin tespiti gerekir.

Somut olayda, bilirkişi kurulunca dava konusu taşınmazla buna somut emsal alınan 493 parsel sayılı taşınmazın birbirine üstün ve eksik yönleri belirtilerek karşılaştırılması sonucu; dava konusu taşınmazın emsal'in %15'i değerinde olduğu, buna göre değerlendirme tarihi itibariyle 17,38 YTL/m2 değerinde bulunduğu belirtilerek bu değer üzerinden kamulaştırma bedeli tespit edilmiş, mahkemece de bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm kurulmuştur.

Dosyada toplanan bilgi ve belgeler, dava konusu 123 no.lu parselin belediyece belirlenen 2007 yılı vergiye esas değeri 4,75 YTL/m2, somut emsal alınan 493 no.lu parselin 2,60 YTL/m2 olup, buna göre dava konusu taşınmazın emsal taşınmazdan daha değerli ya da en azından eşdeğerde bulunduğu sonucuna varılmakta ise de bilirkişi kurulunca her iki taşınmazın karşılaştırılmasında belirlenen birbirine olan üstün ve eksik yönleri gözönünde tutulduğunda dava konusu taşınmazın emsal taşınmaza kıyasla daha düşük değerde olduğunun kabulünde bir isabetsizlik yoktur.

Ancak, dava konusu 123 no.lu parsel'e bitişik-komşu 125 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti istemiyle ... Asliye ... Hukuk Mahkemesine açılan 2007/781 esas sayılı davanın yargılaması sonunda aynı değerlendirme tarihi (2007 yılı) itibariyle bu (125 no.lu) parsele 38,00 YTL/m2 değer biçilmiş, buna ilişkin karar Yargıtay denetiminden geçerek Dairemizin 2008/8497-10298 sayılı ilamı ile onanmıştır.

Saptanan bu durum karşısında gerek eldeki davanın konusunu oluşturan 123 no.lu ve buna somut emsal alınan 493 no.lu parsellerin belediyece belirlenen vergiye esas değerleri, gerekse dava konusu taşınmaza bitişik-komşu 125 no.lu parselin Yargıtay denetiminden geçen YTL/m2 birim değeri gözönünde tutulmak suretiyle 2942 Sayılı Yasanın 4650 Sayılı Yasayla değişik 10. maddesinin sekizinci fıkrasında öngörüldüğü üzere mahkemece "adil ve hakkaniyete uygun" bir kamulaştırma bedelinin tespiti gerekirken,

bilirkişi kurulunun dava konusu taşınmazın emsale göre değerini düşük (%15 oranında) alan raporuna itibarla hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiştir.