Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2008/2418 K.2008/6985

Dava dilekçesinde eğitim ve öğretim giderinden kaynaklanan 3.283.702.000 TL. alacağın, birleşen dosya ile de yine eğitim ve öğretim giderinden kaynaklanan 3.048.810.000TL. alacağın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalılardan ...’un davacı üniversitede araştırma görevlisiyken 2547 Sayılı Yasanın 39. maddesi uyarınca 10.1.1997 ile 9.1.1998 tarihleri arasında yolluksuz, gündeliksiz ve aylıklı olarak İsrail’in Tel-Aviv Üniversitesinde doktora çalışması yapmak üzere görevlendirildiğini, buna ilişkin 27.12.1996 tarihli taahhüt alındığını, daha sonra görev süresinin yine yolluksuz, yevmiyesiz ve yurtiçi maaşlı olarak 09.01.1999 tarihine kadar uzatıldığını, bununla ilgili olarak da 14.01.1999 tarihli taahhütnamenin alındığını,

davalının yurda döndükten sonra 4.10.2000 ile 1.11.2000 tarihleri arasında göreve gelmemesi üzerine 30.10.2000 tarihi itibarıyla müstafi sayıldığını, davalıya 10.01.1997 ile 09.01.1998 tarihleri arasında 701.887.000 TL., 09.01.1999 ile 09.07.1999 tarihleri arasında da 939.964.000TL. yurtiçi maaşı ödendiğini, davalının ödenen bu maaşların 657 Sayılı Yasanın 224. ve Ek-34. maddesine göre iki kat ödemesi gerektiğini belirterek toplam 3.283.702.000TL’nin sarf tarihinden itibaren faiziyle tahsilini istemiş, bu dosya ile birleşen ...

2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/188 Esas sayılı dava dosyasında ise davacı vekili davalının 2547 Sayılı Yasanın 39. maddesi uyarınca yüksek lisans tez çalışmaları için 31.05.1995 tarihinden itibaren İsrail’in Tel-Aviv Üniversitesine yolluksuz, gündeliksiz ve aylıklı izinli olarak gönderildiğini, daha sonra görev süresinin 30.09.1995’den Şubat 1996’ya kadar uzatıldığını, görev sürelerinin daha sonraları 09.08.1996, 09.01.1998, 09.01.1999 tarihine ve son olarak da 9.1.1999 tarihinden itibaren 6 ay daha uzatıldığını, yükümlünün göreve gelmemesi üzerine 30.10.2000 günlü olurla da ilişiğinin kesildiğini;

bu sebeple daha önce açılan davadan ayrı olarak 01.05.1995 tarihinden itibaren 4 ay, 30.09.1995’den Şubat 1996 ‘ya, Şubat 1996’dan 30.08.1996 ‘ya ve 9.1.1998 tarihinden itibaren 1 yıl süreyle davalıya ödenen 1.524.405.000TL. maaşın iki katı olan 3.048.810.000TL’nin sarf tarihlerinden itibaren yasal faiziyle tahsilini istemiş; mahkemece yurtiçi maaşının istenemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davalılar hakkında uygulanması gereken 2547 Sayılı Yükseköğretim Yasasının “yurt içinde ve yurt dışında görevlendirme” başlıklı 39. maddesinin ikinci fıkrasında öğretim elemanları, mesleklerine ait hizmetlerde yetiştirilmek, eğitilmek, bilgilerini artırmak veya staj yapmak için Yüksek Öğrenim Kurulunun teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca Üniversiteler itibariyle bir yılı geçmeyecek şekilde her yıl belirlenecek kontenjan ve süreler dahilinde yurt dışına gönderilebilirler.

Bunlar, 657 Sayılı Devlet Memurları Yasasına göre aynı amaçla yurt dışına gönderilenlerin tabi oldukları hükümlere tabi olacakları belirtilmiştir.

Yine 657 Sayılı Devlet Memurları Yasasının Ek-34. maddesinde ise, ilgili kanunlarına göre öğrenim yapmak, yetiştirilmek, eğitilmek, bilgilerini artırmak, staj yapmak veya benzeri bir nedenle geçici süreli görevlendirilmek suretiyle, üç ay veya daha fazla süre ile yurt dışına gönderilen kamu personeli, yurt dışında bulundukları süreninin iki katı kadar mecburi hizmet yapmak zorunda oldukları, bu şekilde yurt dışına gönderilecek personelden, örneği Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanmış “Yüklenme Senedi ile Muteber İmzalı Müteselsil Kefalet Senedi” alınacağı belirtilmiştir.

Dosya içerisinde bulunan ve yukarda sözü edilen yasa çerçevesinde davalılardan alınan 27.12.1996 gün 16274 yevmiye numaralı yüklenme senedinde, yükümlünün yurt dışında bulunduğu süre zarfında mevcut mevzuata göre yapacağı araştırma nedeniyle görev süresinin iki katı kadar mecburi taahhüdünde bulunduğu bu yükümlülüğünü yerine getirmezse 750.000.000 TL. tazminatın davacıya ödeneceği; yine 14.01.1999 günlü yüklenme senedinde de, yükümlünün yurt dışında bulunduğu altı ayın iki katı kadar mecburi hizmet yapacağı, bu mecburi hizmeti yerine getirmediği,

kendisinden kaynaklanan bir sebeple mecburi hizmeti yerine getirmeden görevden ayrıldığı veya ayrılmış sayılmasına karar verildiği hallerde, araştırma amacıyla görevlendirildiği tarihten itibaren kendisine ödenecek 887.400.000 TL. tutarındaki net maaş ve sair ödemeleri yapmış olduğu mecburi hizmet düşüldükten sonra geriye kalan kısma karşılık gelen tutarı,

ayrıldığı tarihten itibaren kanuni temerrüt faizi ile birlikte ödeyeceğini taahhüt etmiştir 2547 Sayılı Kanunun 39. maddesinin ikinci fıkrasına göre ilgilinin yurt dışına gönderildiği ve bu fıkra uyarınca gönderilenlerin mecburi hizmet yükümlülüklerinin bulunduğu gerek Yargıtay ve gerekse Danıştay’ın kararlılık kazanmış uygulamaları ile kabul edilmektedir.

Yukarda sözü edilen yasa hükümleri çerçevesinde davalıların serbest iradeleriyle vermiş oldukları bu yüklenme senetlerinin geçersizliğine dair davalılarca herhangi bir iddiaları ileri sürülmemiştir. Bu nedenle, davalıların 27.12.1996 ve 14.1.1999 günlü yüklenme senetleri kapsamında davacıya olan borçları ve bu borçlardan yükümlü ...’un kalan mecburi hizmetine karşılık gelen kısmının bilirkişiye hesap ettirilip hüküm altına alınması gerekirken yerinde olmayan gerekçelerle davanın reddedilmiş olması doğru görülmemiştir.