Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2008/7261 K.2008/8794

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla gerektirici yasal nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak;

1-2942 Sayılı Yasanın 4650 Sayılı Yasa ile değişik 11.maddesinin 1.fıkrasının f bendi uyarınca bilirkişi kurulu, arazi niteliğindeki taşınmaz malın kamulaştırma tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini esas tutarak düzenleyeceği raporda, bedelin tespitinde etkili olacak bütün nitelik ve unsurları ve her unsurun ayrı ayrı değerini belirtmek suretiyle ve ilgililerin de beyanını dikkate alarak gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak taşınmaz malın değerini tespit etmelidir.

Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarında ise özel ve dikkate alınması gereken haklı bir neden bulunmadıkça tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmede münavebeye alınacak ürünler için dekar başına elde edilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki Tarım Müdürlüğü verilerinin esas alınması aranmaktadır.

Bu itibarla;

Geri çevirme üzerine dosyaya getirtilen 2007 yılı İl Tarım Müdürlüğü cetvelinde şeker pancarının dekara verimi 5000 kg, satış fiyatı 0,105 YTL, dekara ortalama üretim gideri 385,65 YTL olarak bildirildiği halde hükme esas alınan bilirkişi raporunda şeker fabrikası verileri alınmak suretiyle, ayrıca münavebeye alınan ürünlerin işlenmeden tarlada elde edildiği haliyle satışından sağlanacak gelir esas alınarak değerlendirilmesi gerekirken şeker pancarının fabrikada işlenmesinden sonra elde edilecek küspesinin de gelir kapsamına alınarak daha yüksek değere ulaşılan rapora dayanılarak fazla bedele hükmedilmesi,

2-Bilirkişi kurulunca münavebeye alınan buğday ürünü ve kuru fasulye samanının İl Tarım Müdürlüğü tarafından bildirilen ortalama satış fiyatları yerine buğday için ... Ticaret Borsası fiyatının alındığı, kuru fasulye samanı için ise rayiç fiyatın gözetildiği belirtilerek yüksek değer belirlenmesi,

3- Kıymet takdir komisyonu raporunda dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan ağaçların enkazının mal sahibine ait olduğu belirtildiği halde 10 ve 15 yaşındaki kavak ağaçlarının enkazını düşmeyen bilirkişi kurulu raporu esas alınarak fazla değere ulaşılmış olması,

4-Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik 10. maddesinin onbirinci fıkrasına göre kamulaştırması yapılan taşınmaz mal tahsis edildiği kamu hizmeti itibariyle sicile kaydı gerekmeyen bir niteliğe dönüşmüş ise, istek halinde mahkemece sicil kaydının terkinine karar verilir. Mahkemece Yasanın bu hükmü dikkate alınmadan istem gibi kamulaştırılan taşınmazın tescili yerine terkinine karar verilmiş olması,

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece yukarıda değinilen hususlar eksiksiz yerine getirilmeli, bu bağlamda bilirkişi kurulundan açıklanan hususlara uygun ve denetime elverişli ek rapor alınmalı, oluşacak sonuç doğrultusunda karar verilmelidir.