Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2008/9980 K.2008/11642

657 S. DEVLET MEMURLARI KANUNU [ Geçici Madde 34 ]

1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 440 ]

1416 S. ECNEBİ MEMLEKETLERE GÖNDERİLECEK TALEBE HAKKIND... [ Geçici Madde 1 ]

2547 S. YÜKSEKÖĞRETİM KANUNU [ Geçici Madde 52 ]

2547 S. YÜKSEKÖĞRETİM KANUNU [ Geçici Madde 53 ]

2547 S. YÜKSEKÖĞRETİM KANUNU [ Geçici Madde 54 ]

"İçtihat Metni"

Davacı TÜBİTAK ile davalı Ö.. T.. aralarındaki eğitim ve öğrenim giderinden kaynaklanan alacağın tahsili için yapılan icra takibine itirazın iptali ve takibin devamı davasına dair A... 22. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 31.5.2007 günlü ve 2006/184-2007/179 sayılı hükmün bozulması hakkında Dairece verilen 10.6.2008 günlü ve 2008/5106-6983 sayılı ilama karşı davalı vekili tarafından karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

Bu isteğin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Dava; davalının yurtdışında doktora öğrenimi yapmak üzere davacı kuruma verdiği yüklenme senedi hükümlerine uymamasından kaynaklanan alacağın tahsili ile ilgili icra takibine yaptığı itirazın iptaline, (fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla) 41.466,13 YTL için takibin devamına karar verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece. 278 Sayılı TÜBİTAK Kuruluş Yasasının 1. maddesinde "bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde özel hukuk hükümlerinin uygulanacağı"nın belirtildiği, bu durumda davalı hakkında 1416 Sayılı Yasanın ve bu yasaya 5535 Sayılı Yasanın geçici 1. maddesiyle eklenen 1. maddesi hükmünün uygulanması gerektiği, buna göre yapılan hesaplama sonucu davalının borcunu fazlasıyla ödediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Davalı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce, olayda 1416 Sayılı Yasanın ve bu bağlamda 5535 Sayılı Yasanın uygulanamayacağı, bu nedenle mahkemece davalının davacı kuruma verdiği yüklenme senedi kapsamında yaptığı ödemeler vb. belgeler dikkate alınarak oluşacak sonuç doğrultusunda hüküm kurulması gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuş, davalı vekili tarafından karar düzeltme yoluna başvurulmuştur.

Dosyada toplanan bilgi ve belgelerden davalı Ö.. T..'in uçak mühendisliği alanında doktora öğrenimi yapmak üzere davacı Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından yurtdışına gönderildiği, doktorasını tamamladıktan sonra yurda dönmediği, böylece davacı kuruma verdiği (Kartal 6. Noterliğince düzenlenen 5.8.1994 gün 28166 yevmiye no.lu) yüklenme senedi hükümlerine aykırı davrandığı konusunda çekişme yoktur. Yanlar arasındaki uyuşmazlık, icra takibine ve eldeki bu davaya konu edilen öğrenim alacağının belirlenmesinde 1416 Sayılı ve giderek 5535 Sayılı Yasa hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı noktasında toplanmaktadır.

Konunun açıklığa kavuşturulması yönünden yukarıda değinilen ve mahkemenin kararına gerekçe yapılan 1416 Sayılı Yasa ile 5535 Sayılı Yasanın ilgili hükümleri üzerinde durarak somut olayın buna göre incelenip irdelenmesi gerekmektedir.

5535 Sayılı Bazı Kamu Alacaklarının Tahsili ve Terkinine İlişkin Yasanın 1. maddesi ile 1416 Sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanuna geçici 1. madde; 2. maddesi ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa Geçici 52-53 ve 54. maddeler; 3. maddesi ile de 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa geçici 34. madde eklenmiş bulunmaktadır. Somut olayda mahkemece davalının durumunun 5535 sayılı Yasanın 1. maddesi ile 1416 sayılı Yasaya eklenen geçici 1. maddeye uyduğu kabul edilmiş; dava konusu alacak buna göre hesaplanıp değerlendirilmiş bulunmaktadır.

278 sayılı Yasanın 1. maddesinin (j) bendi uyarınca davalıyı doktora öğrenimi yapmak üzere yurt dışına gönderen TÜBİTAK'ın bu madde uyarınca tüzel kişiliğe, idari ve mali özerkliğe sahip olan ve 1416 sayılı Yasanın 1. maddesinde belirtilen bir Devlet kurumu olduğunda kuşku yoktur.

Ancak; somut olayda 1416 sayılı Yasanın uygulanabilmesi için bu Yasanın salt 1. maddesince davalıyı yurt dışına doktora öğrenimine gönderenin Devlet kurumu olması yetmez. Yasanın 2. maddesi ve bunu izleyen maddeleri uyarınca bu kurum tarafından yabancı ülkeye gönderilecek öğrencinin Milli Eğitim Bakanlığınca sınav ile seçilmiş bulunması da gerekir.

Oysa davacı kurum (TÜBİTAK) davalıyı Milli Eğitim Bakanlığının seçimi ile değil doğrudan doğruya kendi kuruluş yasası hükümleri uyarınca göndermiş bulunmaktadır. Bu durumda eldeki davada 1416 sayılı Yasa hükümlerinin uygulanmasına ve dolayısıyla bu yasaya 5535 sayılı Yasanın 1. maddesiyle eklenen Geçici 1. maddenin uygulanmasına olanak yoktur.

Bu bağlamda davalı 657 sayılı Devlet Memurları Yasası kapsamında Devlet memuru olarak ya da 2547 sayılı Yükseköğretim Yasası kapsamında bir öğrenci olarak da gönderilmeyip TÜBİTAK tarafından 278 sayılı Kuruluş Yasası uyarınca doğrudan gönderilmiş bulunduğundan 5535 sayılı Yasa kapsamında değerlendirilemez.