Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2009/12187 K.2010/2854

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak;

Kamulaştırma Yasasının kıymet takdir esaslarını düzenleyen 11.maddesinin birinci fıkrası (f) bendi uyarınca arazilerde olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelire göre değer biçilmesi gerekir. Tapuda tarla olarak kayıtlı bulunan dava konusu taşınmazın 1000 m2'sinin kapama ceviz bahçesi olduğu, kalan 6003 m2'sinde de 5 yaşında 666 adet kavak ağacı bulunduğu, bunların dışında ayrıca sınır ağacı niteliğinde 3 asma, 1 ceviz ve 3 elma ağacı bulunduğu anlaşılmaktadır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşınmazın tamamı kapama ceviz bahçesi ve kavaklık olarak kabul edildiği halde kavakların kapladığı alanın sulu tarıma göre arazi değeri bulunup bu değere kavakların rayiç değerinin eklenmesi suretiyle değerlendirilip üzerinde bulunan asma, ceviz ve elma ağaçlarına da ayrıca maktuen değer verilmiştir.

Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarına göre kapama kavaklığa değer biçilirken, kavakların bir yılda hasat edilemeyeceği göz önünde tutularak, öncelikle kaç yaşında kesim çağına geleceği resmi verilere dayanılmak suretiyle tespit edilmeli, kesim çağında elde edilecek brüt gelir yine resmi verilere göre belirlenerek bundan kavakların kesim çağına kadar geçecek süre içindeki masraflar (üretim giderleri) düşüldükten sonra kesim yılına bölünmek suretiyle dekar başına elde edilecek yıllık net gelir bulunmalı, bu net gelire de kapitalizasyon faizi uygulanarak kapama kavaklığın kamulaştırma bedeli tespit edilmelidir.

Taşınmaz üzerinde kapama kavaklık değerlendirmesine konu kavaklarının değeri, üzerinde yer aldığı arazi değeri içinde yer aldığından kavakların kapladığı 6003 m2 alanın yalnızca kavaklık gelirine göre değerinin saptanması gerekip (kavakların kapladığı alan dışındaki bölümün de bilirkişi raporunda kapama ceviz bahçesi olarak değerlendirildiği dikkate alındığından) bu şekilde yapılan değerlendirme ile kamulaştırılan yerin tamamından uygun teknikle normal olarak sağlanabilecek gelir dikkate alınacağına göre taşınmazın üzerinde bulunan başka unsurların gelirinin artık zemin değerine bir katkısı söz konusu edilemez. Başka bir deyişle ceviz ve kavak ağaçları dışındaki meyveli ağaçların değeri de kapama kavaklık, ceviz bahçesi olarak bulunan bedelin kapsamında kalmaktadır.

Bu bakımdan zemin değerinin saptanmasında dikkate alınması söz konusu olmayan ağaçların ancak idare tarafından alıkonulmuş olması halinde sadece odun değerlerinin kamulaştırma bedeline dahil edilmesi gerekirken, hatalı bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Mahkemece, bilirkişi kurulundan yukarıda sözü edilen bozma nedeni doğrultusunda ek rapor alınmalı ve oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.