Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2009/1596 K.2009/2383

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, irtifak kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın irtifak hakkının idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarında, iklim koşulları, arazinin topoğrafik yapısı ve bölgesindeki konumu (büyük yerleşim yerlerine uzaklığı vb) gözönünde tutulduğunda, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerle benzer nitelikte olan, ülkemizin değişik yörelerindeki (değeri önemli şekilde etkileyen kanıtlanmış, farklı ve özel bir faktör bulunması hali hariç) sulu tarım arazilerinin değerlendirilmesinde kapitalizasyon faiz oranı %5, kuru tarım arazilerinde ise %6 olarak alınmaktadır.

Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda dava konusu taşınmazın sulu tarım arazisi niteliğinde olduğu açıkça saptandığına göre belirlenen bu niteliğine uygun kapitalizasyon faiz oranının esas alınması gerekirken, %6 oranına göre kamulaştırma bedelini tespit eden bilirkişi kurulu raporu doğrultusunda hüküm kurulması doğru değilse de bu husus temyiz edenin sıfatı nedeniyle bozma sebebi yapılmamıştır.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

1-2942 Sayılı Yasanın 4650 Sayılı Yasa ile değişik 11.maddesinin 1.fıkrasının f bendi uyarınca bilirkişi kurulu, arazi niteliğindeki taşınmaz malın kamulaştırma tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini esas tutarak düzenleyeceği raporda, bedelin tespitinde etkili olacak bütün nitelik ve unsurları ve her unsurun ayrı ayrı değerini belirtmek suretiyle ve ilgililerin de beyanını dikkate alarak gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak taşınmaz malın değerini tespit etmelidir. Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarında ise özel ve dikkate alınması gereken haklı bir

../..

-2- 2009/1596-2383

neden bulunmadıkça tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmede münavebeye alınacak ürünler için dekar başına elde edilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki Tarım Müdürlüğü verilerinin esas alınması aranmaktadır. Bu itibarla;

Geri çevirme üzerine dosyaya getirtilen 2007 yılı İl Tarım Müdürlüğü cetvelinde buğday samanının dekara verimi 250 kg, buğdayın kilogram başına toptan satış fiyatı 0,5 YTL, dekara üretim gideri (buğday ve samanının toplam olarak) 120,6 YTL olarak bildirildiği halde bu rakamların hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda sırasıyla 350 kg/dk, 0,4 YTL/kg ve 155 YTL/dk olarak; şeker pancarının kilogram başına ortalama satış fiyatı 0,106 YTL, dekara üretim gideri 327,18 YTL olarak bildirildiği halde hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu rakamların sırasıyla 0.095 YTL/kg, 275 YTL/dk olarak;

yine ayçiçeğinin kilogram başına ortalama toptan satış fiyatı 1,5 YTL, dekara üretim gideri 196,2 YTL olarak bildirildiği halde hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda bu rakamların sırasıyla 1,8 YTL/kg ve 270 YTL/dk alınmak suretiyle dava konusu taşınmazın m2 fiyatının tespiti,

2- Dosya içerisine getirtilen tapu kaydına göre, dava konusu taşınmazın 396 m2'si üzerinde TEK lehine eski irtifak hakkı mevcut olup, bu irtifakın dava konusu taşınmazda meydana getireceği kaçınılmaz değer kaybının dikkate alınmaması,

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece, yukarda sözü edilen bozma sebepleri doğrultusunda bilirkişi kurulundan ek rapor alınmalı, alınan bu ek raporun bozmaya uygunluğu da denetlendikten sonra oluşacak sonuç doğrultusunda ve davacı idare lehine oluşan usulü kazanılmış hak da gözetilerek karar verilmelidir.