Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2009/4432 K.2009/6492

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve irtifak hakkı ile taşınmaz malın idare adına tescili, birleştirilen davada arta kalan kısmın da kamulaştırılması istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne, birleştirilen davanın reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme ile alınan raporlar hüküm kurmaya yeterli değildir. Şöyle ki; 1-Arsa niteliğinde olan kamulaştırılan taşınmaza, değerlendirmeye esas olan tarihten sonra satışa konu olan bir taşınmazın emsal alınması suretiyle bedel belirlenmesinin Kamulaştırma Yasasının 11.maddesinin (h) bendi hükmüne aykırı olduğunun dikkate alınmaması,

2-İrtifak hakkı tesis edilmek amacıyla yapılan kamulaştırma işleminde kamulaştırma bedeli, taşınmazın irtifak hakkı tesisinden önceki değeri ile irtifak hakkı tesis edildikten sonraki değeri arasındaki farktan ibarettir.

Taşınmazın niteliğine göre Kamulaştırma Yasası'nın 11.maddesinin (h) bendi hükmü gereğince taşınmazın tamamının (mülkiyet kamulaştırmasına konu olan kısmı düşüldükten sonra kalan) bir bütün olarak değeri tespit edildikten sonra aynı maddenin son fıkrası uyarınca irtifak kurulması nedeniyle taşınmazda meydana gelecek değer düşüklüğünün oran ve tutarının gerekçeleri ile belirtilmesi gerekir.

İrtifak kurulması nedeniyle taşınmazda meydana gelecek değer düşüklüğünün oranı, taşınmazın cinsi, niteliği, kullanım şekli, irtifak hakkının niteliği (boru hattı, enerji nakil hattı vs.), taşınmazda kapladığı alan ve yeri, istikameti dikkate alınarak belirlenir.

Yargıtay uygulamalarında, taşınmazın niteliğine uygun kullanımını önemli ölçüde etkileyen özel bir durum söz konusu olmaması halinde arsalarda irtifak nedeniyle olabilecek değer kaybının irtifaktan etkilenen alanın mülkiyet değerinin %50 sini aşmaması gerektiği kabul edilmektedir.

Dava konusu taşınmaz üzerinden doğalgaz iletim hattı geçirmek üzere irtifak hakkı tesisinde, irtifakın geçtiği yere ve alanına, taşınmazın yüzölçümüne ve niteliği ile Daireye intikal eden benzer dosyalarda uygulanıp, uygun bulunan oranlara göre bu değer kaybı %13 oranından fazla olamayacaktır.

İkinci bilirkişi kurulunun asıl ve ek raporunda, yukarıda açıklanan yönteme uygun olmayan biçimde irtifak bedeli hesaplanmış olması,

Kabule göre de;

3-İkinci bilirkişi kurulunun asıl raporunda taşınmaz için 22,00 TL/m2 değer belirlenmiş olduğu halde, ek raporda yasal dayanağı açklanmadan 20,00 TL/m2 bedel üzerinden hesaplama yapılması,

4-Davaya konu taşınmazın mülkiyet kamulaştırmasına konu olan ve hazine adına tapuya tesciline hükmedilen 2544,00 m2sinde davacı idareye salt kullanma hakkı tanınması gerekirken, talep bulunmadığı gözetilmeden irtifak hakkı tesis ve tesciline karar verilmesi,

5-Davalılardan ...’ın, taşınmaz maliki ...’ın mirasçısı olmadığı gözetilerek hakkındaki davanın reddine karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

6-Kamulaştırmadan arta kalan kısmın yararlanmaya elverişli olmadığı ileri sürülerek açılan ve bu kısmın da kamulaştırılması talebini içeren birleştirilen davanın esas itibarıyla Kamulaştırma Yasasının 12.maddesi kapsamında bulunduğu gözetilerek harç ve avukatlık ücretinin maktu tarifeler üzerinden hesaplanıp hükmedilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.