Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2009/5339 K.2009/6884

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme ile alınan raporlar hüküm kurmaya yeterli değildir. Şöyle ki; 1-Kamulaştırma Yasasının 11. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde taşınmaz malın kamulaştırma (değerlendirme) tarihindeki mevki ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelire göre değerinin belirleneceği öngörülmektedir. Bu yöntemle taşınmazın değerinin saptanmasında münavebeye alınacak ürünler yönünden sulu yada kuru tarım arazisi niteliğinde olup olmaması önem taşır.

Bilirkişi kurullarınca düzenlenen raporlar ile ikinci bilirkişi kurulunun duruşmada alınan beyanı arasında taşınmazın kuru veya sulu tarım arazisi olduğu yönünde çelişki bulunmakta olup, düzenlenen raporlarda taşınmazın fiilen sulanıp sulanmadığı, sulanıyor ise kaynağı, suyun kendi doğal akışı ile mi taşınmaza ulaştığı, dereden sulanıyorsa bu suyun taşınmazın tamamının sulanmasında her mevsim için yeterli olup olmadığı, ayrıca dereden sulanamadığı zamanlarda taşınmazın ne şekilde sulandığı,

yapılan sulamanın daimi ve geçerli kabul edilebilmesi için kaynak üzerinde dava konusu taşınmaz lehine bir mükellefiyet kurulmuş olması gerektiğinden bu hususun varlığı ve suyun yeterliliği vb. gibi hususlar açıklanmadan ve aynı köyde yer alan diğer taşınmazların kuru tarım arazisi kabul edildiği de gözetilmeden taşınmaz sulu tarım arazisi kabul edilerek değerlendirme yapılmış olması,

2-Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasa ile değişik 15.maddesinin son fıkrası uyarınca bilirkişilerce yapılan değer tespitinde, idarece belgelerin mahkemeye verildiği gün (dava tarihi) esas alınır. Buna göre tarım arazisi olan dava konusu taşınmazların 2008 yılı İlçe Tarım Müdürlüğü resmi verilerine göre değerlendirilmesi gerekirken, 2008 yılı resmi verilerinin henüz oluşmadığı gerekçesi ile 2007 yılı verilerinin dava tarihine endekslenmesi yoluyla değerlendirme yapılmış olması, ../.. -2-

2009/5339-6884

3-Aynı yöreden daireye intikal eden dava dosyalarında Kamulaştırma Yasasının 11.maddesinin (ı) bendi uyarınca en fazla % 20 oranında artırım yapılmış olduğu dikkate alınmadan ve davaya konu taşınmazın aynı köydeki diğer taşınmazlardan daha üstün olduğuna dair herhangi bir açıklama da yapılmadan % 40 oranında artırıma gidilmesi, Kabule göre de; 4-Avukatlık ücretine doğrudan vekil yararına değil asil yararına hükmedilmesi gerektiğinin düşünülmemesi, Doğru görülmemiştir.

Mahkemece, yukarıda açıklandığı üzere aynı yerdeki birçok taşınmazın kuru tarım arazisi niteliğinde kabul edildiği de gözetilerek davaya konu taşınmazın sulu yada kuru tarım arazisi niteliği açıkça ve denetime olanak verecek biçimde saptanmalı, sulu tarım arazisi olduğunun (fiilen sulandığının) belirlenmesi durumunda sulu tarım arazilerinde münavebeye alınacak ürünlere ilişkin,

kuru tarım arazisi olduğunun anlaşılması durumunda ise kuru arazilerde münavebeye alınacak ürünlere ilişkin İl Tarım Müdürlüğünün bildireceği 2008 yılına ilişkin dekar başına verim ve üretim giderleri ile kg başına toptan satış fiyatları esas alınarak sulu tarım arazisi ise %5 kuru tarım arazisi ise %6 kapitalizasyon faizi uygulamak 3 nolu bozma sebebi de göz önünde bulundurulmak suretiyle değerlendirme yapılarak kamulaştırma bedelinin belirlenmesi için bilirkişi kurullarından ek rapor alınmalı, raporların bozma gereklerine uygunluğu denetlenmeli ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir.