Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2009/55 K.2009/2414

Dava dilekçesinde, kamulaştırma bedelinin arttırılması ile faiz ve masrafların davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

1-2942 Kamulaştırma Yasanın kıymet takdiri esaslarını düzenleyen 11. maddesinin (f) bendi uyarınca arazi niteliğindeki taşınmaz malın kamulaştırma tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri esas alınarak değer biçilir. Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarında ise özel ve dikkate alınması gereken haklı bir neden bulunmadıkça tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmede münavebeye alınacak ürünler için dekar başına elde edilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki Tarım Müdürlüğü verilerinin esas alınması aranmaktadır.

Bu itibarla;

Dosyada mevcut İlçe Tarım Müdürlüğü cetvelinde kuru şartlarda buğdayın dekara ortalama verimi 375 kg, masrafı 90,5 YTL, nohutun dekara ortalama verimi 115 kg, masrafı 135 YTL ve satış bedeli 1,025 YTL olduğu halde bilirkişi kurullarınca farklı değerlerin alınmış olması,

2-Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarında, iklim koşulları, arazinin topoğrafik yapısı ve bölgesindeki konumu (büyük yerleşim yerlerine uzaklığı vb.) gözönünde tutulduğunda, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerle benzer nitelikte olan, ülkemizin değişik yörelerindeki (değeri önemli şekilde etkileyen kanıtlanmış, farklı ve özel bir faktör bulunması hali hariç) sulu tarım arazilerinin değerlendirilmesinde kapitalizasyon faiz oranı %5, kuru tarım arazilerinde ise %6 olarak alınmaktadır.

../..

-2- 2009/55-2414

Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda dava konusu taşınmazın kuru tarım arazisi niteliğinde olduğu açıkça saptandığına göre belirlenen bu niteliğine uygun %6 kapitalizasyon faiz oranının esas alınması gerekirken, birinci ve ikinci bilirkişi kurullarınca %7 kapitalizasyon faiz oranına göre hesaplama yapılması,

3-HUMK’nun 83.maddesine göre iki taraftan her biri usule ilişkin olarak yaptığı işlemi tamamen veya kısmen ıslah edebilir. Oysa davacının söz konusu talebi, bir usul işlemi olmayıp maddi hukuka taalluk eden kısmi feragattir. Doktrinde buna talep sonucunun daraltılması (azaltılması) da denilmektedir. Davacının talep sonucunu azaltması, davayı genişletme veya değiştirme sayılmaz. Tam veya kısmi feragat için karşı tarafın iznine ve ayrıca bunun için ıslah yoluna başvurulmasına gerek de yoktur. Dolayısıyla davacı vekilinin bu isteminin, ıslah müessesinin mahiyetiyle bağdaşır bir yönü de bulunmamaktadır. Kural olarak karşı tarafın iznine bağlı olmadan düzeltilecek işlemler ve yapılacak talepler için ıslah yoluna başvurulmaz.

Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere mahkemece taraflar yararına nispi vekalet ücretine ilk dava dilekçesinde belirtilen 198.000 YTL’nin ret ve kabul oranı üzerinden hükmedilmesi gerekirken, ıslah edilen 70.166 YTL nin ret ve kabul oranına göre hükmedilmiş olması,

Doğru görülmemiştir.