Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2010/11163 K.2011/539

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme ile bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli değildir. Şöyle ki;

1-2942 Sayılı Yasanın 4650 Sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin son fıkrası hükmüne göre, kamulaştırma yoluyla irtifak hakkı kurulmasında kamulaştırma bedeli, bu kamulaştırma nedeniyle taşınmazda oluşan değer düşüklüğüdür. Diğer bir anlatımla, taşınmaz malın irtifak kurulmadan önceki değeri ile irtifak hakkı kurulduktan sonraki değeri arasındaki fark kamulaştırma bedelidir.

İrtifak hakkı kurulması nedeniyle taşınmazda oluşacak değer düşüklüğü oranı, taşınmazın cinsi, niteliği, kullanım biçimi ile irtifakın niteliği (akaryakıt boru hattı, elektrik enerjisi nakil hattı vb) taşınmazda kapladığı alan, yeri, konumu ve yönü dikkate alınarak belirlenir.

Yargıtay uygulamalarında, taşınmaz malın niteliğine uygun kullanımını önemli ölçüde etkileyen özel bir durum sözkonusu değilse, irtifak nedeniyle taşınmazda olabilecek değer düşüklüğü irtifaktan etkilenen (irtifakın geçtiği) alanın mülkiyet değerinin arazilerde %35’ini, arsalarda %50’sini aşmaması gerekir.

Somut olayda hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda kamulaştırma bedeli hesaplanırken dava konusu taşınmazın tamamı yerine sadece irtifak hakkı kurulan alanı üzerinden değer düşüklüğüne göre hesaplama yapılarak yukarıda sözü edilen ilkeye uyulmamış olması,

2-Dava tarihi 25.12.2007 olduğu halde bilirkişi raporunda dava tarihi 25.01.2008 olarak kabul edilerek değerlendirme yapılmış olması,

3-Dava konusu taşınmaz kadastro parseli, emsal taşınmaz ise imar uygulaması sonucu oluşmuş imar parseli niteliğinde ise dava konusu taşınmazın emsalle karşılaştırma sonucu bulunan değerinden İmar Yasası'nın 18/2. maddesi gereği düzenleme ortaklık payını karşılayacak miktarın indirilmesi gerektiğinden dava konusu taşınmazın ve emsalin bu nitelikleri yönünden bir araştırma yapılmadan bedel belirlenmiş olması,

4-2942 Sayılı Yasanın 4650 Sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin (d) bendi gereğince emlak vergi değerlerinin de dava konusu taşınmaz ile emsalin karşılaştırılmasında gözönünde tutulması gerekir. Emlak vergisine esas tutulan asgari m² değerlerinin oranı ile bilirkişi raporlarında değerlendirmeye esas alınan oran birbirinden fahiş ölçüde farklı ise bu farklılık ve çelişki giderilmelidir. Bu itibarla dava konusu taşınmazın ve emsalin bağlı bulundukları cadde veya sokak için 2007 yılı itibarıyla emlak vergisine esas asgari m² değerlerinin getirtilerek bu yönden bilirkişi raporunun uygunluğunun denetlenmemiş olması,

5-Somut emsal alınan 341 ada 3 parselin değerlendirmeye esas alınan 11.09.2000 tarihli satışını gösteren tapu kaydının ve akit tablosunun Tapu Müdürlüğünden getirtilip denetleme imkanı sağlanmamış olması,

Doğru görülmemiştir.