Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2010/2188 K.2010/5413

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak;

1-2942 Sayılı Yasanın 4650 Sayılı Yasa ile değişik 11.maddesinin 1.fıkrasının f bendi uyarınca bilirkişi kurulu, arazi niteliğindeki taşınmaz malın kamulaştırma tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini esas tutarak düzenleyeceği raporda, bedelin tespitinde etkili olacak bütün nitelik ve unsurları ve her unsurun ayrı ayrı değerini belirtmek suretiyle ve ilgililerin de beyanını dikkate alarak gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak taşınmaz malın değerini tespit etmelidir.

Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarında ise özel ve dikkate alınması gereken haklı bir neden bulunmadıkça tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmede münavebeye alınacak ürünler için dekar başına elde edilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki Tarım Müdürlüğü verilerinin esas alınması aranmaktadır.Bu itibarla;

Geri çevirme üzerine dosyaya getirtilen 2006 yılı Özvatan İlçe Tarım Müdürlüğü cetvelinde buğdayın dekara ortalama verimi 300 kg, dekara üretim gideri (buğday ve samanının toplam olarak) 113,31 YTL olarak bildirildiği halde bu rakamların hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda sırasıyla 350 kg/dk, ve 108,71 YTL/dk olarak; şeker pancarının dekara üretim gideri 298,05 YTL olarak bildirildiği halde hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu rakamın 284,17 YTL/dk olarak;

ayçiçeğinin dekara ortalama verimi 275 kg, dekara üretim gideri 186,22 YTL olarak bildirildiği halde hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda bu rakamların sırasıyla 200 kg/dk ve 178,22 YTL/dk olarak; patatesin dekara ortalama verimi 2500 kg, dekara üretim gideri 197,6 YTL olarak bildirildiği halde hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda bu rakamların sırasıyla 1700 kg/dk ve 374,5 YTL/dk olarak; yine üzümün dekara ortalama verimi 650 kg olarak bildirildiği halde hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda 600 kg/dk. alınmak suretiyle dava konusu taşınmazın m² fiyatının tespiti,

2-Özvatan İlçe Tarım Müdürlüğünce, bilirkişi kurulunca münavebeye alınan ürünlerin ortalama toptan satış fiyatlarının tespit edilemediği bildirildiğine göre; bu ilçeye en yakın ilçe tarım müdürlüğünden bu ürünlerin 2006 yılı itibarıyla ortalama toptan satış fiyatına ilişkin listenin getirtilip raporun denetlenmemiş olması,

Doğru görülmemiştir..

Mahkemece, yukarda sözü edilen bozma sebepleri doğrultusunda bilirkişi kurulundan ek rapor alınmalı, alınan bu ek raporun bozmaya uygunluğu da denetlendikten sonra oluşacak sonuç doğrultusunda ve davacı idare lehine oluşan usulü kazanılmış hak da gözetilerek karar verilmelidir.