Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2011/1206 K.2011/2648

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın üzerinde irtifak hakkının tesisi ile davacı idare adına tescili, karşı davada ise ecrimisil istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiş, hüküm davalı (karşı davacı) vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak; 1-Mahkemece yerinde yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunun incelenmesinde; kamulaşmaya konu edilen taşınmaz malın alanının 3730 m² olduğu yazılmış ancak bu taşınmaz üzerinde kaç adet bağ omcası bulunduğu belirtilmemiş, standart bir kapama bağın dekarında kaç adet bağ omcası bulunması gerektiği İlçe Tarım Müdürlüğünden araştırılmamıştır.

Mahkemece İlçe Tarım Müdürlüğünden sözü edilen veri sorularak taşınmaz malın üzerinde verim çağına gelmiş kaç tane üzüm omcası bulunduğu, bu omcaların tamamının taşınmaza kapama bağ niteliği verip vermediği araştırılıp tamamının kapama bağ olmasını sağlayacak yeterli sayıda omca bulunmaması halinde mevcut omca sayısına göre kapama bağ olan kısmın saptanıp, geriye kalan bölüm açık tarım arazisi olarak değerlendirilmek üzere ilçe tarım müdürlüğünden bu bölgede ekimi mutad münavebe ürünleri ile ilgili olarak dekar başına verim, miktarı, ortalama satış fiyatı ve üretim giderlerini de gösteren veri listesinin İlçe Tarım Müdürlüğünden getirtilip,

bu verilerin ortalamasına göre yapılacak açık tarım arazisi olan bölümün değeri saptanıp bunun kapama bağ olan bölümün değeri ile toplanması sonucu belirlenen bedel üzerinden bulunacak irtifak ... nedeniyle pilon yeri bedeline hükmedilmesi gerektiği düşünülmeden taşınmaz malın tamamının kapama bağ olarak değerlendirilmesi,

2-2942 Sayılı Yasanın (4650 Sayılı Yasayla değişik) 11. maddesinin (f) bendi uyarınca arazi niteliğindeki taşınmaz malın kamulaştırma (değerlendirme) tarihindeki mevkii ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle kamulaştırma bedeli tespit edilir.

Yargıtay uygulamalarına göre, dikkate alınması gereken özel bir neden veya yanlış bulunmadığı takdirde ciddi istatistiki bilgilere dayandığı bilinen Tarım Müdürlüğünün münavebeye alınacak ürünler için değerlendirme yılına ilişkin ortalama verilerin (dekar başına verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatı) değerlendirmeye esas alınması gerekir.

Mahkemece yapılan keşif sonucu bilirkişi kurulunca düzenlenen raporda, geri çevirme kararıyla dosyaya getirtilen 2009 yılı İlçe Tarım Müdürlüğü verilerine göre bağ (üzüm) da ortalama verim 850 kg. iken 800 kg. satış fiyatı 0,90 TL.

Iken 0,60 TL. alınarak değerlendirme yapan bilirkişi raporuyla yetinilerek bilirkişi raporu, ek raporu, tarafların beyanları ve idarece belirlenen kıymet takdir raporunun dikkate alındığı ve objektif değer artış oranı değerlendirilmek suretiyle oranlama yapıldığı belirtilerek soyut ifadelerle ... ve hakkaniyete uygun olduğu gerekçesi ile nasıl hesaplandığı anlaşılamayacak ve denetimi de mümkün olmayacak şekilde kamulaştırma bedeline hükmedilmesi,