Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2011/1208 K.2011/2645

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın üzerinde irtifak hakkının tesisi ile pilon yerinin ve irtifak hakkının davacı idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme ile alınan rapor hüküm kurmaya yeterli değildir.

Şöyle ki;

1-Kamulaştırma Yasasının 11. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde taşınmaz malın kamulaştırma (değerlendirme) tarihindeki mevki ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelire göre değerinin belirleneceği öngörülmektedir. Bu yöntemle taşınmazın değerinin saptanmasında münavebeye alınacak ürünler yönünden sulu ya da kuru tarım arazisi niteliğinde olup olmaması önem taşır.

Bilirkişi kurulunca düzenlenen raporda “taşınmazın sulanabilen bir arazi olduğu” belirtilmekle yetinilmiş, taşınmazın fiilen sulanıp sulanmadığı, sulanıyor ise kaynağı, suyun kendi doğal akışı ile mi taşınmaza ulaştığı, dereden sulanıyorsa bu suyun taşınmazın tamamının sulanmasında her mevsim için yeterli olup olmadığı, ayrıca dereden sulanamadığı zamanlarda taşınmazın ne şekilde sulandığı, yapılan sulamanın daimi ve geçerli kabul edilebilmesi için kaynak üzerinde dava konusu taşınmaz lehine bir mükellefiyet kurulmuş olması gerektiğinden bu hususun varlığı ve suyun yeterliliği vb. gibi hususlar araştırılmadan, taşınmaz sulu tarla kabul edilerek değerlendirme yapan rapora göre hüküm kurulması,

2- Kamulaştırma Yasasının 11.maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca arazilerde değerlendirme, taşınmaz malın değerlendirme tarihindeki mevki ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği yıllık net gelire göre yapılır. Net gelir çevrede ekilmesi mutad olan ürünlerin münavebesi uygulanarak ürünün döküm-hasat zamanı ortalama verimi ve toptan birim satış fiyatı üzerinden yapılacak hesaplama sonucu bulunan değerden üretim giderleri düşülmek suretiyle bulunur.

Birden çok ürün yetiştirilebilen yörelerde gerçek değere ulaşılabilmesi için tek ürünle yetinilmeyerek çevrede ekilmesi mutad olan ürünler dikkate alınır. Net gelirin hesaplanmasında münavebeye alınan ürünlerin dekar başına verimi ve üretim gideri ile satış fiyatlarının o yer Tarım Müdürlüğünden getirtilecek listelerde yazılı verilere uygun olması gerekir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın bulunduğu yörede sulu tarım arazilerinde ekilmesi mutad olup münavebeye alınacak ürünlerin neler olduğu sorulup bu ürünlere ait ilçe genelinde geçerli olan 2009 yılı ortalama toptan satış fiyatı, üretim gideri ve dekar başına ortalama verim miktarı İlçe Tarım Müdürlüğünden getirtilip bilirkişi kurulundan ek rapor alındıktan sonra hüküm kurulması gerekirken, tek ürün enginar alınıp dava konusu taşınmazın bulunduğu mevkiye ilişkin olması sebebiyle dikkate alınması mümkün olmayan lokal verilere göre değerlendirme yapan bilirkişi raporuyla yetinilmesi,

3-Taşınmazın çevre yoluna yakınlığı objektif değer artışı unsuru kabul edilip denetime olanak vermeyecek biçimde ne kadar yakın olduğu da açıklanmadan %25 oranında objektif artış uygulayan bilirkişi kurulu raporuna itibarla karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir