Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2011/12148 K.2012/443

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece bozma ilamına uyulmuşsa da alınan ek raporlar hüküm kurmaya elverişli değildir.

Şöyle ki;

1-Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarında, iklim koşulları, arazinin topoğrafik yapısı ve bölgesindeki konumu (büyük yerleşim yerlerine uzaklığı vb.) gözönünde tutulduğunda, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerle benzer nitelikte olan, ülkemizin değişik yörelerindeki (değeri önemli şekilde etkileyen kanıtlanmış, farklı ve özel bir faktör bulunması hali hariç) sulu tarım arazilerinin değerlendirilmesinde kapitalizasyon faiz oranı %5, kuru tarım arazilerinde ise %6 olarak alınmaktadır.

Bozma sonrası her iki bilirkişi kurulundan alınan ek raporlarda dava konusu taşınmazda fiilen sulama yapılmadığı, taşınmazın içinde suyu ve sulama tesisi olan bir arazi olmadığı dolayısıyla kuru tarım arazisi olduğu açıklanmasına karşın kapitalizasyon faiz oranının %6 yerine %5 alınması,

2-Bozma ilamının 3. bendinde belirtildiği üzere, tamamı 14.481 m² olan dava konusu taşınmazın tamamı kamulaştırılmış ve taşınmazın üzerinde 150 adet gelişmiş zeytin ağacı tespit edilmiş olduğuna göre bu ağaçların normal sıklıkta kapsayacakları alanın kapama zeytinlik, taşınmazın artan bölümünün ise açık tarim arazisi olarak değerlendirilmesi gerekirken, zeytin ağaçlarının oldukça gelişmiş olup, taç yapısı, sıra arası ve sıra üzerini doldurmuş olduğundan ara ziraati yapma imkanı olmadığı gerekçesiyle taşınmazın tamamının kapama zeytinlik olarak değerlendirilmesi,

3-Bozma ilamının 5. bendinde zeytin veriminin 550 kg. yerine daha yüksek alınarak değerlendirme yapılması bozma nedeni yapıldığı ve bozma ilamına uyulduğu halde bozma sonrası alınan raporlarda da 800 kg. üzerinden değerlendirme yapılarak taşınmazın değerinin tespiti,

4-Dairemizin geri çevirme kararı üzerine dosyaya getirtilen ilçe tarım müdürlüğü cetvelinde, sofralık zeytinin kg. başına ortalama satış fiyatı 1 YTL bildirildiği halde hükme esas alınan bilirkişi raporunda 0,65 YTL alınması,

5-Yargıtay uygulamalarına göre, dikkate alınması gereken özel bir neden veya yanlış bulunmadığı takdirde ciddi istatistiki bilgilere dayandığı bilinen tarım müdürlüğü ortalama verilerinin (dekar başına verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatı) değerlendirmeye esas alınması gerekir. Şu kadar ki, üretim giderlerinin içerisine tarla kirası, masrafların faiz karşılığı, genel idari giderler ve beklenmeyen giderler dahil edilmemelidir.

Somut olayda ise, resmi veri listesindeki üretim giderlerini oluşturan unsurlar arasında yer alan (faiz ve diğer giderler) karşılığı olan 360,09 TL ve dava konusu taşınmaz kuru arazi olduğu halde sulama hazırlığı, sulama işçiliği ve su bedeli olarak 30,66 TL nin toplam üretim giderinden düşülmesi suretiyle 296,92 TL alınması gerekirken 236,85 TL alınan bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece yukarıda açıklanan bozma bentlerine uygun bilirkişi kurulundan ek rapor alınarak, raporun bozmaya uygunluğu da denetlendikten sonra hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir.