Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2011/9000 K.2011/9641

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasası'nın 4650 sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

1-Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre, iklim koşulları, arazinin toprak ve topoğrafik yapısı ile bölgesindeki konumu (büyük yerleşim yerlerine uzaklığı vb) gözetildiğinde, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerle benzer nitelikte olan Ülkemizin değişik yörelerindeki sulu tarım arazilerinin değerlendirilmesinde, (değeri önemli biçimde etkileyen, kanıtlanmış farklı ve özel bir etkenin bulunması durumu dışında) kapitalizasyon faiz oranı %5 olarak alınmaktadır. Hal böyle iken değerlendirmeye esas alınan bilirkişi kurulu raporunda taşınmazın değerinin belirlenmesinde kapitalizasyon faizi oranının %5 yerine %4 olarak kabulü,

2-2942 Sayılı Yasanın 4650 sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca bilirkişi kurulu, arazi niteliğindeki taşınmaz malın kamulaştırma tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini esas tutarak düzenleyeceği raporda, bedelin tespitinde etkili olacak bütün nitelik ve unsurları ve her unsurun ayrı ayrı değerini belirtmek suretiyle ve ilgililerin de beyanını dikkate alarak gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak taşınmaz malın değerini tespit etmelidir.

Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarında ise özel ve dikkate alınması gereken haklı bir neden bulunmadıkça tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmede münavebeye alınacak ürünler için dekar başına elde edilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki Tarım Müdürlüğü verilerinin esas alınması aranmaktadır.

2011/9000-9641 -2-

Daha önce Dairemizde incelemesi yapılan Mahkemenin 2009/169 Esas 2010/80 Karar (Dairenin 2011/8999 E-9474 K) sayılı dosyasına getirtilen İlçe Tarım Müdürlüğünün 2009 yılındaki mandalina ürününün dekar başına veriminin 1750 kg, kg başına ortalama satış fiyatının 1 TL. ve üretim giderinin ise 727 TL. bildirilmiş olmasına karşın dosya içinde bulunan 23.12.2009 tarihli yazıda üretim giderinin 737 TL. olarak farklı bildirildiği anlaşılmıştır. İlçe Tarım Müdürlüğünden üretim gideriyle ilgili bu çelişkinin sorularak giderilmesi gerekirken, üretim giderini 737 TL, verim miktarını 2000 kg ve satış fiyatını 750 krş alarak değerlendirme yapan rapora göre hüküm kurulması,

3-Taşınmazın tamamının kapama mandalina bahçesi niteliğine göre, tespit edilecek bedelin içinde mandalina ağaçlarının dışında kalan ağaçların da değeri bulunduğundan ayrıca bu ağaçlara herhangi bir değer verilmemesi gerekirken, hükme esas alınan raporda 12 adet zeytin ve 15 adet nar ağacına toplam 8700 TL. maktu değer verilerek kamulaştırma bedeline eklenmesi,

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece bilirkişi kurulundan İlçe Tarım Müdürlüğünden 2009 yılı itibariyle çelişkinin giderildiği ortalama dekar başına üretim giderini gösteren veri cetveli getirtilerek dekara verim miktarının 1750 kg ve kg başına satış fiyatının 1 TL alınıp kapitalizasyon faizinin de %5 alınarak değerlendirme yapan ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmelidir.