Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2012/14070 K.2013/303

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, irtifak ve pilon yeri bedelinin tespiti ile irtifak ve pilon yerinin idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak;

...-Kamulaştırma Yasası'nın .... maddesinin son fıkrası hükmüne göre kamulaştırma yoluyla irtifak hakkı tesisinde kamulaştırma bedeli, bu kamulaştırma nedeniyle taşınmazda oluşacak değer düşüklüğüdür. Başka bir deyişle taşınmazın kamulaştırma öncesindeki değeri ile irtifakın geçmesinden sonraki değeri arasındaki fark kamulaştırma bedelidir.

Bu bedel taşınmazın büyüklüğüne, kullanma biçimine, arsa ya da tarım arazisi oluşuna, irtifakın niteliği ile geçtiği yer ve kapladığı alana göre yüzde olarak belirlenir ve irtifakın taşınmazda doğurduğu bu değer düşüklüğü oranına göre kamulaştırma bedeli bulunur.

Ayrıca Yargıtay uygulamalarında üzerinde irtifak hakkı kurulmuş olan taşınmazda bu irtifak nedeniyle oluşacak değer düşüklüğünün en fazla (taşınmazın cins ve niteliğine göre uygun kullanımını önemli ölçüde etkileyen özel bir durum yoksa) irtifaktan etkilenen alanın mülkiyet değerinin arazide %35'i, arsada ise %50'si oranında olacağı kabul edilmektedir.

Açıklanan bu esaslar gözönünde tutulduğunda irtifak kamulaştırmasından dolayı dava konusu taşınmazda oluşacak değer düşüklüğü oranının %...,47 kabul edileceği gözetilmeden, bilirkişi kurulunca daha az oranda değer düşüklüğü esas alınarak kamulaştırma bedelinin tesbit edilmesi,

...-Kamulaştırma Yasasının 4650 sayılı Yasa ile değişik .... maddesinin birinci fıkrasının arazilere ilişkin (f) bendinde taşınmaz malın kamulaştırma (dava) tarihindeki mevkii ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden değerlendirilip belirleneceği öngörülmektedir. Bu yöntemle taşınmazın değerinin saptanmasında münavebeye alınacak ürünler yönünden sulu ya da kuru tarım arazisi niteliğinde olup olmaması önem taşır. Mahkemece hükme esas alınan kuru tarım arazisi olduğu kabul edildiği halde kapitalizasyon faiz oranı

%... alınarak dava konusu taşınmaza değer biçildiği anlaşılmıştır. Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre, iklim koşulları, arazinin toprak ve topoğrafik yapısı ile bölgesindeki konumu (büyük yerleşim yerlerine uzaklığı vb.) gözetildiğinde, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerle benzer nitelikte olan ülkemizin değişik yörelerindeki kuru tarım arazilerinin değerlendirilmesinde, (değeri önemli biçimde etkileyen, kanıtlanmış farklı ve özel bir etkenin bulunması durumu dışında) kapitalizasyon faiz oranı %... olarak alınmaktadır. Hal böyle iken değerlendirmeye esas alınan bilirkişi kurulu raporunda taşınmazın değerinin belirlenmesinde kapitalizasyon faizi oranının %... yerine %... olarak kabulü,

...-2011 yılı itibarıyla dekar başına ortalama verimi ve üretim giderleri ile kg başına ortalama toptan satış fiyatlarını gerçekçi istatistiki bilgilere ve bilimsel esaslara dayalı olarak belirleyen veri cetvelinin gıda, tarım ve hayvancılık il müdürlüğünden getirtilerek karar verilmesi gerekirken 2011 yılı verileri henüz oluşmadığı gerekçesi ile 2010 yılı verilerini uygulayan bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması,

...-Bilirkişi raporunda, dava konusu kamulaştırılan pilon yeri alanı üzerinde bulunup bulunmadıkları ve pilon yeri yapımı nedeni ile ağaçların kesilip götürüldüğü yönünde herhangi bir araştırma yapılıp, bu yönde deliller ortaya konulmadan dava konusu taşınmazın üzerinde bulunan ağaçlar için de ayrıca bedele hükmedilmiş olması,

...-Mahkemece tesbit olunan kamulaştırma bedelinin kararın kesinleşmesi beklenmeksizin derhal davalıya ödenmesine ve bilirkişi raporuna göre belirlenip bankaya yatırılan bedel ile daha sonra mahkemece hüküm altına alınan bedel arasındaki farkın (idarece fazladan yatırılmış olan paranın) davalı tarafça bankadan çekilmesine kadar varsa işlemiş olan mevduat faizi ile birlikte davacı idareye ödenmesine karar verilmesi gerekirken, tesbit edilen kamulaştırma bedelinin ödeme tarihindeki hesaplanacak faizi ile birlikte karar kesinleştiğinde davalı tarafa ödenmesine ve fazla yatırılan bedel var ise istek halinde iadesine karar verilmesi,

...-Davalı, davada vekil ile temsil edildiği halde davalı lehine vekalet ücreti takdir edilmemesi,

...-Kamulaştırma Yasasının .... maddesine göre yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması gerekir. Buna göre yargılama sırasında davalı tarafından yapılan yargılama giderleriyle ilgili karar verilmemiş olması,

Doğru görülmemiştir.