Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2012/14093 K.2013/518

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm bir kısım davalılar vekili ile davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: ...-Kamulaştırma Yasası'nın kıymet takdiri esaslarını düzenleyen .... maddesinin (f) bendi uyarınca arazilere kamulaştırma tarihindeki mevkii ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri esas alınarak değeri biçilir. Somut olayda mahkemece, bilirkişi kurulunca dava konusu taşınmazın narenciye bahçesi olduğu kabul edilerek narenciyeye göre belirlenen m² değeri üzerinden yapılan hesaplama uyarınca belirlenen kamulaştırma bedeline hükmedilmiştir.

Narenciye bazı ürünlerin (portakal, mandalina, limon vs.) ortak adı olup, müstakil olarak böyle bir ürünün verileri bulunmamaktadır. Kamulaştırma bedelinin tespitinde. Yasanın yukarıda belirtilen ilkesi ve Yargıtay uygulamaları doğrultusunda kamulaştırılan taşınmazda hangi ürünler yetişiyorsa bu ürünler esas alınarak taşınmazın değeri belirlenmelidir.

Birden fazla ürünün yetişmesi halinde ise, bilirkişi kurulunca her bir ürünün taşınmazda kapladığı alan belirlenerek oranı bulunmalı, bu alanda yetişen ürünlerin değerlendirme tarihindeki dekara ortalama verimi, toptan satış fiyatı ve dekara masrafını gösterir ..., ... ve ... ilçe müdürlüğü verileri getirtilip hesaplama yapılarak taşınmazın değeri tespit edilmeli, irtifak nedeniyle taşınmazda oluşacak değer kaybı da hesaplanarak bu şekilde tespit edilecek kamulaştırma bedeline hükmedilmelidir.

Mahkemece açıklanan bu hususlara dikkat edilmeden verisi olmayan narenciyeye göre bedel tespit edilmiş olması,

...-Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre, iklim koşulları, arazinin toprak ve topoğrafik yapısı ile bölgesindeki konumu (büyük yerleşim yerlerine uzaklığı vb) gözetildiğinde, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerle benzer nitelikte olan ülkemizin değişik yörelerindeki sulu ... arazilerinin değerlendirilmesinde (değeri önemli biçimde etkileyen, kanıtlanmış farklı ve özel bir etkenin bulunması durumu dışında) kapitalizasyon faiz oranı %... olarak alınmaktadır. Hal böyle iken dava konusu 8568 parsel sayılı taşınmazın değerinin belirlenmesinde kapitalizasyon faizi oranının %... yerine %...,... olarak kabulü,

...-Kamulaştırma Yasası'nın ....maddesinin son fıkrasında, bilirkişilerce -aynı Yasanın ....maddesinin (f) bendi hükmü gözetilerek- yapılacak değer tespitinde, idarece belgelerin mahkemeye verildiği günün (....06.2007 dava tarihi) esas tutulacağı öngörülmüştür. Buna göre dava tarihi olan 2007 yılına ait verilerin esas alınarak kamulaştırma bedelinin tespit edilmesi gerekirken, bilirkişi kurulunca henüz 2007 yılına ait verilerin oluşmadığı gerekçesi ile taşınmazın değerlendirilmesinde 2006 yılı verilerin esas alınması suretiyle değer belirlenmiş olması ,

...-492 Sayılı Harçlar Kanunu'nun .... maddesinin (j) bendi gereğince karar tarihi itibariyle davacı mahkeme harçlarından muaf olmasına rağmen, mahkeme kararında harçtan sorumlu tutulması,

...-Dava konusu 1445 parsel sayılı taşınmaz ....900 m² olup 295,32 m² lik bölümü kamulaştırılmış geriye ....604,68 m² lik kısmı kalmış, dava konusu 2795 parsel ise ....800 m² olup, 472,67 m² lik bölümü kamulaştırılmış geriye ....327,33 m² lik kısmı kalmıştır. Bu nedenle her iki taşınmaz içinde geride kalan bölümlerin konumu, geometrik durumu ve kullanım amacı birlikte değerlendirildiğinde kalan bu parçalarda herhangi bir değer artışı olmayacağı düşünülmeden arazinin alanı ile kanal geçiş güzergahı dikkate alınarak artan kesimde 1445 parsel için %0.67, 2795 parsel için %0.99 oranında değer artışı hesaplayan bilirkişi raporuna itibarla hüküm kurulması,

...-Kabule göre de; dava konusu taşınmazlar kapama narenciye bahçesi kabul edildiği halde taşınmaz üzerinde bulunan ve dava konusu taşınmaza kapama narenciye bahçesi vasfı veren ağaçlara da ayrıca değer verilerek fazla kamulaştırma bedeline hükmedilmiş olması,

Doğru görülmemiştir