Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2012/14806 K.2013/22

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece bozmaya uyulmuşsa da bozma sonrası alınan bilirkişi kurulu raporu hüküm kurmaya yeterli değildir.

Şöyle ki;

...-Yargıtay uygulamalarına göre, dikkate alınması gereken özel bir neden bulunmadığı takdirde, ciddi istatistiki bilgilere dayandığı bilinen ..., ... ve ... müdürlüğü ortalama verilerinin (dekar başına verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatı) değerlendirmeye esas alınması ve üretim giderlerinin içerisine tarla kirasının, masrafların faizinin ve genel idari giderlerin dahil edilmemesi gerekir.

Somut olayda; bilirkişi raporunda, resmi veri listesindeki üretim giderlerini oluşturan unsurlar arasında yer alan tarla kirası, zirai sermaye faizi ve genel idari giderler düşülmeden hesaplama yapılmıştır. Böylece, üretim giderlerini yüksek almak suretiyle taşınmazın net gelirini düşük bulan bilirkişi kurulu raporunun hükme esas alınması,

...-Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarında; iklim koşulları, arazinin toprak ve topoğrafik yapısı ile bölgesindeki konumu (büyük yerleşim yerlerine uzaklığı vb.) gözetildiğinde, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerle benzer nitelikte olan ülkemizin değişik yörelerindeki sulu ... arazilerinin değerlendirilmesinde, (değeri önemli biçimde etkileyen, kanıtlanmış farklı ve özel bir etkenin bulunması durumu dışında) kapitalizasyon faiz oranı %... olarak alınmakta olup değerlendirmeye esas alınan bilirkişi kurulu raporlarında dava konusu taşınmaz değerinin belirlenmesinde kapitalizasyon faiz oranının %... yerine %... olarak kabulü,

...-Mahkemece tespit edilen ve kamulaştırılan taşınmazın malikine ödenmesine karar verilen bedelin tutarı 975,59 TL, kendisini vekille temsil ettiren idare yararına hükmedilen avukatlık ücreti ise ....200 TL dir. Anayasanın kamulaştırmayı düzenleyen 46. maddesine göre; Devlet ve kamu tüzel kişileri kamu yararının gerektirdiği hallerde, gerçek karşılıklarını peşin ödemek şartıyla, özel mülkiyette bulunan taşınmazların tamamını veya bir kısmını ... kamulaştırmaya yetkilidir. Bu düzenlemeden de anlaşılacağı gibi, kamulaştırma yapma yetkisine

.

sahip kuruluşların, kamulaştırma yapmaları halinde kamulaştırılan taşınmazın değerinin tam karşılığını, taşınmaz malikine kural olarak ödemek zorundadırlar. Öte yandan 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun .... maddesinin .... fıkrasına göre; hakim, adil ve hakkaniyete uygun bir kamulaştırma bedeline hükmetmelidir. Hakim, karar verirken taşınmaz malikinin eline geçecek bedelin kamulaştırılanın değerine uygun olup olmadığını gözetmesi gerekir. Bu açıklamalardan da anlaşılacağı gibi, somut olayda, mahkemece hükmolunan kamulaştırma bedelinin işin önemi ve niteliği, hükmolunan şeyin tahammülü dikkate alınarak idare yararına vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekirken, avukatlık ücreti verilmesi,

...-Kamulaştırılan taşınmazın tapu kaydındaki mevcut ipotek şerhinin tespit edilen kamulaştırma bedeline yansıtılmaması

...-Mahkemenin ilk kararında tespit edilip idarece davalı adına bankaya yatırılan bedel ile bozmadan sonra saptanıp hüküm altına alınan bedel arasındaki farkın (idarece fazladan yatırılmış olan paranın) davalı tarafça bankadan çekilmesine kadar varsa işlemiş olan mevduat faizi ile birlikte davacı idareye ödenmesine karar verilmesi gerekirken, mahkemece salt fazla paranın ödenmesine hükmedilmesi,

...-........2011 gün ve 662 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 58.maddesi ile “.../.../2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (I) sayılı cetvelin 48 inci ve 51 inci sıraları ile anılan Kanunun eki (II) sayılı cetvelin "B) Özel Bütçeli Diğer İdareler" bölümünün ... uncu sırası yürürlükten kaldırılmış, anılan Kanunun eki (II) sayılı cetvelin "B) Özel Bütçeli Diğer İdareler" bölümüne "42) ..." sırası eklenmiştir” hükmü uyarınca yapılan düzenleme ile özel bütçeli idareler kapsamına alınan ...'nün 492 Sayılı Harçlar Kanunu'nun .../J maddesinden kaynaklanan yargı harçlarından muafiyetinin ortadan kalktığı gözetilmeden harç alınmasına yer olmadığına hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece yukarıdaki ... ve ... numaralı bozma bentleri gereğince bilirkişi kurulundan ek rapor alınıp, diğer bozma bentleri de gözönüne alınarak bir karar verilmelidir.