Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2012/644 K.2012/2604

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

1-Tapu maliki ... ’nin mirasçılık belgesinin incelenmesinden ... isimli mirasçısı bulunmadığı, dava dilekçesi ekindeki vekaletname ile mirasçılık belgesinden ise ... ’nin mirasçı olduğu anlaşılmaktadır. ... ile ... ’nin aynı kişi olup olmadığı araştırılmadan ...’nin davalı olarak kabulü,

2-Dava konusu taşınmazın 3456m²'lik bölümü kamulaştırılmış olup, kıymet takdiri raporundan üzerinde farklı yaşlarda ve değişik cinste 75 tane meyveli ve meyvesiz ağaç bulunduğu, yerinde yapılan keşif sonucu düzenlenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporunun incelenmesinden ise; kamulaştırmaya konu edilen taşınmaz malın tarım arazisi kabul edilerek üzerindeki ağaçlara ayrıca değer belirlendiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece ilçe gıda, tarım ve hayvancılık müdürlüğünden yukarıda sözü edilen ağaçların yaş ve cinsine göre verim çağına gelmiş kaç tane zeytin ve meyve ağacı bulunduğu, bu ağaçların tamamının taşınmaza kapama bahçe niteliği verip vermediği araştırılıp tamamının kapama bahçe olmasını sağlayacak yeterli sayıda ağaç bulunmaması halinde mevcut ağaç sayısına göre kapama bahçe olan kısmın saptanıp, geriye kalan bölüm açık tarım arazisi olarak değerlendirilmek üzere ilçe gıda, tarım ve hayvancılık müdürlüğünden zeytin ve meyve ağaçları ile ilgili olarak dekar başına verim miktarı,

ortalama satış fiyatı ve üretim giderlerini de gösteren veri listesinin getirtilip, bu verilerin ortalamasına göre yapılacak kapama bahçe olan bölüm ile açık tarım arazisi olan bölümün değeri saptanıp kamulaştırma bedelinin buna göre hesaplanması gerektiğinin düşünülmemesi,

3-2942 Sayılı Yasanın 4650 sayılı yasayla değişik 11. maddesinin değişik 11. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca arazilerde, taşınmaz malın kamulaştırma (değerlendirme) tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri ve bedelin belirlenmesinde etkili olacak diğer objektif ölçüleri esas alınarak bilimsel yöntemle kamulaştırma bedeli tespit edilir. Üretim miktarının yükseltilmesi veya erken hasat için uygulanan tarımsal teknik ve modeller, taşınmazın kendine has ayırıcı özelliğiyle birleşmedikçe, bu tarımsal usullerle elde edilen yüksek üretim miktarı ve turfanda fiyatı uygulanarak taşınmazın net geliri ve dolayısıyla değeri yükseltilemez.

Bilirkişi kurullarınca serada domates, kabak ve patlıcan yetiştirme yönteminin dava konusu taşınmaza, sahip olduğu özel nitelikler şekliyle uygulandığını belirleyen bir değerlendirme yapılmamıştır. Esasen tarım arazisinde, çevrede ekilmesi mutad olan çeşitli ürünlerin yıllara yayılmış münavebesi sonunda elde edilecek ortalamalara göre değer biçilir. O nedenle dava konusu taşınmazı açık tarım arazisi kabul ederek mutad ürünlere göre değer biçilmesi gerektiği düşünülmeden serada domates, kabak ve patlıcan ürünlerinin net gelirlerinin ortalaması alınmak suretiyle taşınmazın değerinin bulunması,

4-Davaya konu taşınmazın tamamı 10304 m² olup bunun 3546,08 m²'si kamulaştırılmış, geriye 4634,42 m² ve 893,72 m² olmak üzere iki ayrı kısım kalmıştır. Kamulaştırmadan arta kalan kısımlardan büyük olan kısımda bir değer kaybı olmayacağı şeklindeki değerlendirmede bir isabetsizlik yoktur. Ancak 893 m²'lik kısımda ise yüzölçümü, artan kısmın kullanım şekli, niteliği ve geometrik yapısı dikkate alındığında değer kaybının en fazla %30 olabileceği dikkate alınması gerekirken %50 oranında değer kaybı oluştuğunun kabulü ile yüksek bedele hükmedilmiş olması,

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece bozma nedenlerinde açıklanan eksikler giderildikten sonra hükme esas bilirkişi kurulundan ek rapor alınmalı, raporun verilere uygunluğu denetlendikten sonra oluşacak sonuç doğrultusunda karar verilmelidir.