Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2013/15614 K.2013/15425

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, irtifak bedelinin tespiti ve irtifak hakkının idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece bozma ilamına uyulmuşsa da gereği yerine getirilmemiştir.

Şöyle ki;

1-Bozma ilamında bilirkişi raporunda incelenen emsalin geçerli bir emsal olmadığı açıklanarak uygun emsale göre değerlendirme yapılması gerektiği belirtildiği halde bozma sonrası hükme esas bilirkişi raporunda, dava konusu taşınmazın değerinin belirlenmesinde; aynı bölgedeki dört farklı emsalin değerlendirmeye alındığı ancak taşınmazların satış değerleri gerçek değerleri yansıtmadığından, kıymet takdir komisyonu raporu esas alınmak suretiyle dava konusu taşınmazın değerinin belirlendiği anlaşılmıştır.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde olduğu kabul edildiğine göre; Kamulaştırma Kanununun kıymet takdiri esaslarını gösteren 11.maddesinin 1. fıkrasının özellikle arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca, kamulaştırma gününden önce özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değerinin tesbiti ve bedelin tesbitinde etkisi olan diğer unsurlar da dikkate alınarak her unsurun gerekçeleri ve değere katkı oranları ayrı ayrı belirlenip dayanakları gösterilmek suretiyle değerlendirilerek kamulaştırma bedelinin tespiti gerekmektedir.

Emsalin kamulaştırılan taşınmazla aynı konumda ve taşınmaza yakın mesafede bulunması, aynı nitelik ve özellikleri taşıması, benzer yüzölçümünde olması veya kamulaştırmaya yakın günlerde satılması zorunlu değildir. Aynı özellik ve nitelikleri taşıyan başka yerlerde bulunan ve kamulaştırma gününden önce satılan taşınmazlar da emsal alınabilir.

Bu emsalin satış fiyatına Türkiye İstatistik Kurumu toptan eşya fiyatları endeksi uygulanmak suretiyle değerlendirme tarihinde oluşan fiyatları bulunduktan sonra dava konusu taşınmazla karşılaştırılıp incelenerek aradaki farklılıklar gösterilip üstün ve eksik yönleri açıklanmalı, bu nitelik ve farklılıkların taşınmazın değerine olan etkilerinin ne olduğu belirtilmeli ve bu suretle yapılacak karşılaştırma ile dava konusu taşınmazın değeri tespit edilmelidir.

İncelenen emsal imar parseli olup da dava konusu taşınmazın bu nitelikte olmaması halinde, dava konusu taşınmazın yapılacak karşılaştırmadan sonra bulunacak değerinden, İmar Kanunu'nun 18. maddesinin 2. fıkrası gözetilerek, düzenleme ortaklık payına tekabül edecek oranda indirim yapılması gerektiği de dikkate alınmalıdır.

Bundan ayrı Kamulaştırma Yasasının 11. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi gereğince emlak vergi değerlerinin de dava konusu taşınmazın emsalle karşılaştırılmasında göz önünde tutulması ve buna göre dava konusu taşınmaz ile emsalin dava tarihi itibariyle belediyece emlak vergisine esas olmak üzere belirlenen asgari m² değerleri ilgili belediyeden getirtilerek karşılaştırılmalı, değerlendirmeye esas alınan oranlarla fahiş ölçüde farklı olduğunda bu farklılık ve çelişki de giderilmelidir.

Mahkemece uygun emsale ve yukarıdaki açıklamalara göre değerlendirme yapılmadan kıymet takdir komisyonu raporunu esas alan bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması,

2-Mahkemece bozmadan önce verilen ilk kararda; irtifak kamulaştırması sebebiyle taşınmazda meydana gelen irtifak değer kaybı oranı %48.40 olarak tespit edilmiş olup bu husus bozma nedeni yapılmadığı halde Dairemizin bozma kararından sonra hükme esas alınan bilirkişi raporunda irtifak değer düşüklüğü oranının %33.89 olarak alınması suretiyle değer belirlenmesi ve davalı yararına usuli kazanılmış hak kuralı dikkate alınmadan hüküm kurulmuş olması,

Kabule göre de;

3-Davanın niteliği gereği davada kendisini vekille temsil ettirmiş olan taraflar yararına maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi,

4-Kamulaştırma Yasasının 29. maddesine göre yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması gerektiği halde yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.