Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2013/15891 K.2013/13924

Dava dilekçesinde, davalı ...'nin eşi hanesindeki nüfus kaydının kapatılarak baba hanesine kaydının açılması ve ölen kocasının soyadının terkini ile kızlık soyadını kullanmasına karar verilmesi istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı ... Müdürlüğü tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacılar vekili, dava dilekçesinde; müvekkili.....'nın oğlu ve aynı zamanda .... ve .... ise kardeşi ......'ın davalı ... ile evli iken davalının dava dışı olan ..... ile gönül ilişkisi nedeni ile tasarlayarak birlikte .....'ı öldürdükleri, bu eylemlerinden dolayı Ağır Ceza Mahkemesinde yargılanarak ceza aldıkları, bu durumun davacıları her açıdan rahatsız ettiğinden davalı ...'ın aile kütüğünden çıkarılarak evlenmeden önceki nüfus kütüğüne kaydı ve ölen eşinin soyadının terkini ile davalının kızlık soyadını kullanmasına karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece davanın kabulü ile davalı ...'ın kocası hanesindeki kaydının kapatılarak baba hanesine döndürülmesine, soyadının baba soyadı olan "....." olarak düzeltilmesine hükmedilmiştir.

Dosyada toplanan bilgi ve belgeler incelendiğinde; davalı ...'ın ...... ile 26.09.1986 tarihinde evlendiği, evlilik birliği içinde .... ve .... adlı çocuklarının olduğu, ......'in 09.11.2007 tarihinde ölümü ile .....'nin dul kaldığı ve henüz başka bir kişi ile resmen evliliğinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 187. maddesi hükmü uyarınca kadın evlenmekle kocanın soyadını alır. Nüfus Hizmetleri Kanununun uygulanmasına ilişkin Yönetmeliğin 67. maddesi hükmüne göre de, kocası ölen kadın yeniden evlenmedikçe ölen kocasının aile kütüğünde kalır ve kocasının soyadını taşımaya devam eder. Ancak, kendisinin yazılı istemde bulunması durumunda bekarlık hanesine dönerek, bekarlık soyadını alıp kapanmış olan nüfus kaydı açılabilir.

Sözü edilen madde hükümlerinden de açıkça anlaşıldığı üzere kocası ölen kadın kendi istemi ile bekarlık soyadını almadıkça veya haklı nedenlere dayanarak soyadının değiştirilmesini isteyip bu yolda mahkemece karar verilmiş olmadıkça, ölen kocasının soyadını taşımayı sürdürür. Kocası ölmekle dul kalan kadının kendisi dışında üçüncü kişilerin onun soyadının değiştirilmesi konusunda dava açma hakları ve dolayısı ile aktif husumet ehliyetleri yoktur.

Somut olayda dava ...'ın ölen kocasının soyadını kullanmasının önlenmesi ve bu soyadının nüfustan silinmesi davasını açmış bulunan .... ve ... adlı kişilerin böyle bir davayı açmakta aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı gözetilerek, davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu nediyle reddine hükmedilmesi gerekirken davaya bakılarak işin esası hakkında hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiştir.