Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2013/3549 K.2013/4553

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

1-Mahkeme tarafından, dava konusu taşınmazın arsa niteliği gözönünde tutularak bilirkişi kurulu oluşturulup yerinde inceleme yaptırılmış ise de, düzenlenen raporda, dosya içinde emsal satışlar bulunmadığı ... Ticaret Odası emlak komisyoncuları, ... Belediye Başkanlığı yazılarına yer verilerek, kamulaştırma bedeli -emsal satışlara göre değil- denetime elverişli olmayan ve yasada öngörülen yönteme uygun düşmeyen genel değerlendirmelerle tespit edildiğinden, buna itibarla hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde olduğu kabul edildiğinden, Kamulaştırma Yasası'nın kıymet takdiri esaslarını gösteren 11.maddesinin 1. fıkrasının özellikle arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca, kamulaştırma gününden önce özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değerinin tesbiti ve bedelin tesbitinde etkisi olan diğer unsurlar da dikkate alınarak her unsurun gerekçeleri ve değere katkı oranları ayrı ayrı belirlenip dayanakları gösterilmek suretiyle değerlendirilerek kamulaştırma bedelinin tespiti gerekmektedir.

Emsalin kamulaştırılan taşınmazla aynı konumda olması, taşınmaza yakın mesafede bulunması, aynı nitelik ve özellikleri taşıması, benzer yüzölçümünde veya kamulaştırmaya yakın günlerde satılması zorunlu değildir. Aynı özellik ve nitelikleri taşıyan başka yerlerde bulunan ve kamulaştırma gününden önce satılmış taşınmazlar da emsal alınabilir. Bu emsalin satış fiyatına, Türkiye İstatistik Kurumu toptan eşya fiyatları endeksi uygulanmak suretiyle değerlendirme tarihinde oluşan fiyatı bulunduktan sonra, dava konusu taşınmazla karşılaştırılıp incelenerek aradaki farklılıklar tespit edilip üstün ve eksik yönleri açıklanmalı, bu nitelik ve farklılıkların taşınmazın değerine olan etkilerinin ne olduğu gösterilerek dava konusu taşınmazın değeri belirlenmelidir.

2942 sayılı Yasanın 11. maddesinin (d) bendi gereğince, emlak vergi değerlerinin dava konusu taşınmaz ile emsalin karşılaştırılmasında gözönünde tutulması gerekir. Bu bakımdan, dava konusu taşınmazın ve emsalin emlak vergisine esas tutulan asgari m² değerlerinin oranı ile bilirkişi raporunda değerlendirmeye esas alınan oran birbirinden fahiş ölçüde farklı olduğunda, bu farklılık ve çelişki giderilmelidir.

Tarafların vereceği ya da resen belirlenecek emsal kayıtlar tapu müdürlüğünden getirtildikten ve bunun imar parseli olup olmadığı da sorulup saptandıktan sonra, yukarıda açıklanan esaslara uygun incelemeyi ve sonucunu içeren ek bilirkişi raporları alınıp oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

İncelenen emsal imar parseli olup da dava konusu taşınmazın bu nitelikte olmaması halinde, kamulaştırılan taşınmazın yapılacak karşılaştırmadan sonra bulunacak değerinden, İmar Yasası'nın 18. maddesinin 2. fıkrası gözetilerek, düzenleme ortaklık payına karşılık gelecek oranda indirim yapılması gerektiği de dikkate alınmalıdır.

Mahkemece bu hususlara riayet edilmeksizin düzenlenen rapor doğrultusunda hüküm kurulması,

2-Dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan dükkan Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan Yapı Yaklaşık Birim Fiyat Listesine göre 2.sınıf B grubunda olduğundan, değerinin dahil olduğu gruba göre belirlenip, yıpranma payı dikkate alınıp yaşı itibarıyla bu yıpranma payı da düşülerek değerinin tespiti gerekirken, 3.sınıf A grubu olarak kabul edilmek suretiyle değerinin belirlenmesi,

3-Dosya içerisinde bulunan emlak vergisi beyannamesine göre, dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan yapının 1940 yılında yapıldığı ve 69 yıllık olduğu anlaşıldığından, yıpranma paylarına ilişkin oranları gösteren cetvele göre yıpranma oranı %60 olarak kabul edilip indirim yapılması gerekirken, %30 oranında indirim yapılması,

4-Dava konusu taşınmazın 48,33 m²'sinin kamulaştırılması talep edildiği ve bilirkişi raporunda da bu miktar üzerinden bedel tespit edildiği halde, taşınmazın tamamının tapusunun iptali ile vakıf adına tesciline karar verilmesi,

5-Davada kendisini vekille temsil ettiren davalı lehine vekalet ücreti takdir edilmemesi,

Doğru görülmemiştir.