Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2013/5036 K.2013/8214

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmışsa da alınan rapor hüküm kurmaya yeterli değildir. Şöyle ki;

1-2942 Sayılı Yasanın 4650 Sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi uyarınca bilirkişi kurulu, arazi niteliğindeki taşınmaz malın kamulaştırma tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini esas tutarak düzenleyeceği raporda, bedelin tespitinde etkili olacak bütün nitelik ve unsurları ve her unsurun ayrı ayrı değerini belirtmek suretiyle ve ilgililerin de beyanını dikkate alarak gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak taşınmaz malın değerini tespit etmelidir.

Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarında ise özel ve dikkate alınması gereken haklı bir neden bulunmadıkça tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmede münavebeye alınacak ürünler için aynı yasanın 4650 Sayılı Yasa ile değişik 15. maddesinin son fıkrası hükmü uyarınca, kamulaştırma belgelerinin mahkemeye verildiği yıl itibarıyla dekar başına elde edilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki gıda, tarım ve hayvancılık müdürlüğü verilerinin esas alınması aranmaktadır.

Buna göre hükme esas alınan bilirkişi raporunda değerlendirmeye alınan karışık meyve bahçesini oluşturan elma, kiraz, kayısı ve şeftalinin verim, fiyat ve üretim giderinin gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünün 2008 yılına ait cetvelinde belirlenen değerler üzerinden hesaplanması gerekirken karışık meyve bahçesini oluşturan elma, kiraz, kayısı ve şeftalinin verimin son 5 yıl Korkuteli ilçe verisi ortalaması ve üretim giderlerini de gıda, tarım ve hayvancılık ... il Müdürlüğünün 2007 ve 2008 yılı verilerini güncellemek suretiyle hesaplama yapan bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması,

2-Dava konusu taşınmazların Korkuteli ilçe merkezine yakınlığının ve eski ...-.... karayolu ve kavşağına yakın olmasının değerinde bir artışa sebep olamayacağı gözetilmeden 402 parsel için %20 ve 1699 parsel için %10 oranında objektif değer artışı uygulayan bilirkişi raporuna göre karar verilmesi,

3-13.07.2010 tarihinde yürürlüğe giren 6001 sayılı ...

Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanunun 22.maddesinin (1) nolu bendi “Genel Müdürlük, görev alanına giren her türlü karayolunun yapımı, geliştirilmesi, çevresinin korunması ve düzenlenmesi ve/veya tesislerin yapımı için gerekli taşınmazları kamulaştırma yetkisine sahiptir” hükmünü ve aynı Yasa'nın Geçici 1. maddesinin (5) nolu bendi ise “Genel Müdürlüğün mülkiyetinde iken 5018 sayılı Kanunun Geçici 12. maddesi gereğince Hazineye devredilen taşınmazlardan satışı yapılmamış, başka kurum ve kuruluşlara tahsis edilmemiş ve devredilmemiş olanların mülkiyeti,

bu kanunun yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde Genel Müdürlüğe devredilir” hükmünü içermekte olup, Kamulaştırma Yasası'nın 4650 sayılı Yasayla değişik 10. maddesinin onbirinci fıkrasına göre kamulaştırması yapılan taşınmaz mal tahsis edildiği kamu hizmeti itibariyle sicile kaydı gerekmeyen bir niteliğe dönüşmüş ise, istek halinde mahkemece sicil kaydının terkinine karar verilir.

Mahkemece yasanın bu hükmü ve davacının terkin yönünde bir talebi de olmadığı dikkate alınmadan kamulaştırılan kısmın Karayolları adına tescili yerine yol olarak terkinine karar verilmesi,

4-Dava konusu taşınmazlar için bozmadan önce mahkemece belirlenen ve idarece bankaya yatırılan bedel ile mahkemece bozmadan sonra hüküm altına alınan bedel arasındaki farkın (idarece fazladan yatırılmış olan paranın) davalı tarafça bankadan çekilmesine kadar varsa işlemiş mevduat fazi ile birlikte davacı idareye ödenmesine karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece bilirkişi kurulundan 1 nolu bozma sebebine uygun ek rapor alınarak kazanılmış hak kuralı da gözetilerek hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir.