Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2013/6071 K.2013/8171

Dava ve ıslah dilekçesinde, eğitim ve öğretim giderlerinden kaynaklanan 35,488,00 TL borcun 26.287,39 TL'sinden borçlu olmadığının tespiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava ve ıslah dilekçesinde, 4 yıllık fakülte mezunu olan davacının 2004 yılında dış kaynaktan muvazzaf astsubay alımı sınavını kazandığını, temel kursu bitirerek astsubay adayı olarak atandığını, 2006 yılında Foça Komando kursuna katıldığını, kurs bitiminde astsubay adayı iken istifa ettiğini ve 21.09.2006 tarihinde TSK ile ilişiğinin kesildiğini, davacının öğrenim giderlerinden doğan yasal faiz hariç 35.488,00 TL borç tahakkuk ettirildiğini belirterek, davacının ödenmesi istenen borcun 26.287,39 TL'sinden borçlu olmadığının tespitini istemiş; mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 115. maddesinin (b) bendi ve son fıkrasında 6000 Sayılı Yasanın 18. maddesinde yapılan değişiklik doğrultusunda personel ve amortisman giderleri masraflardan düşülmek suretiyle davacının borçlu olmadığı miktarın belirlenmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

1-926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 68. maddesinin 3. ve 4. fıkralarında "Astsubay meslek yüksek okullarına veya kendi nam ve hesabına fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarını bitirenlerden astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine alınacaklarda aranacak şartlar, bunların tabi tutulacakları seçme sınavlarına ilişkin usul ve esaslar ile temel askerlik eğitimiyle ilgili esaslar yönetmelikte gösterilir.

Uzman jandarmalardan astsubay nasbedilenler hariç olmak üzere kendi nam ve hesabına fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarını bitirenlerden bu madde hükümlerine göre astsubay nasbedilenler, astsubay nasbedilmelerini müteakip atandıkları görevlerde bir yıllık deneme (adaylık) süresine tabi tutulurlar.

Bunlardan atandıkları görevde bir yıllık deneme süresi sonunda Türk Silahlı Kuvvetlerine uyum sağlayamayan veya astsubaylığa engel hali görülenler ile deneme süresinin bitimine kadar kendi istekleri ile ayrılmak isteyenlerin Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişikleri kesilir ve

aldıkları aylıklar dışında Devlet tarafından bunlara yapılan masraflar, kanuni faizleriyle birlikte kendilerinden tahsil olunur." hükmü yer almaktadır.

Yasanın uygulanmasını gösteren ve 28.05.2004 tarihinde yürürlüğe giren Dış Kaynaktan Muvazzaf Astsubay Temin Yönetmeliği’nin 11. maddesinin 1. fıkrasında ise, "926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanununun 28/5/2003 tarihli ve 4861 sayılı Kanunla değişik 68 inci maddesi gereğince; uzman jandarmalardan astsubay nasbedilenler hariç olmak üzere en az iki yıl süreli yüksekokul, meslek yüksekokulu veya fakülteleri kendi nam ve hesabına bitirenlerden, bu Yönetmelik hükümlerine göre astsubay nasbedilenler, astsubay nasbedilmelerini müteakip atandıkları görevlerde bir yıllık deneme (adaylık) süresine tâbi tutulurlar.

Atandığı görevde bir yıllık deneme süresine tâbi olacakların, deneme süresinin başlangıcı olarak, atandığı göreve başlama tarihi esas alınır." hükmüne yer verildikten sonra 2. fıkrasında; atandıkları görevde bir yıllık deneme süresi sonunda Türk Silâhlı Kuvvetlerine uyum sağlayamayan veya astsubaylığa engel hâli görülenler ile deneme süresinin bitimine kadar kendi istekleri ile ayrılmak isteyenlerin Türk Silâhlı Kuvvetlerinden ilişiklerinin kesileceği ve aldıkları aylıklar dışında Devlet tarafından bunlara yapılan masrafların, kanunî faizleri ile birlikte kendilerinden tahsil olunacağı belirtilmiştir.

Somut olayda; davacı, kendi nam ve hesabına dört yıllık fakülte bitirdikten sonra, 926 Sayılı Yasa'nın 68. maddesi ve Dış Kaynaktan Muvazzaf Astsubay Temin Yönetmeliği hükümlerine göre, astsubay temel kursunu bitirerek astsubay adayı olarak atandıktan sonra komando kursu bitiminde deneme süresi sonunda istifa etmiştir.

Bu durumda davacının eğitim masraflarından kaynaklanan tazminat sorumluluğunun kapsamının ve miktarının tespitinde, yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler dikkate alınarak hesaplama yapılması ve buna göre davacının astsubay temel kursu ve astsubay komando kursu masrafları olarak talep edilen eğitim giderlerinden personel ve amortisman giderleri düşüldükten sonra kalan miktardan sorumlu tutulması, borçlu olmadığı miktarın bu şekilde tespit edilmesi gerekirken mahkemece hükme esas alınan 26.11.2012 tarihli ek bilirkişi raporunda, davacı hakkında uygulanma imkanı bulunmayan 926 Sayılı Yasanın 112. maddesi gereğince uygulama yapılarak,

deneme süresi içerisinde çalıştığı sürelere isabet eden masrafların maliyetlerden düşülmesi suretiyle hesaplama yapılması,

2-12.07.2012 günlü Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş bulunan 6353 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un Geçici 1. maddesinin 2. fıkrasında "Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı her derecedeki eğitim kurumuna 1997 ve sonraki yıllarda giren ve askeri öğrencilikten kendi isteğiyle ayrılan veya sağlık sebepleri dışında askeri öğrencilikten çıkarılanlardan; yüklenme ve kefalet senetlerinde yazılı olsa dahi ilaç ve tedavi giderleri, kitap, kırtasiye giderleri, öğrenci harçlıkları ile yiyecek giderinin yarısı ve bunlara tekabül eden faizleri geri alınmaz.

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ödemeleri devam edenler ile bu konuda açılmış davaları sonuçlanmamış veya kesin hükme bağlanmış olanlar da bu madde hükümlerinden yararlandırılır. Ödemesi devam edenlerden bu madde çerçevesinde yapılacak hesaplamaya göre fazla ödeme yapmış olanlar ile bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce

ödemesini tamamlamış olanlara geri ödeme yapılmaz. Bu maddenin uygulamasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ile Millî Savunma Bakanlığınca müştereken belirlenir" hükmü yer almaktadır.

Bu madde ile yapılan düzenleme, askeri okullara 1997 ve sonraki yıllarda giren ve askeri öğrencilikten kendi isteğiyle ayrılan veya sağlık sebepleri dışında askeri öğrencilikten çıkarılan kişiler için geçerli olup, askeri okullardan mezun olduktan sonra subay, astsubay, uzman jandarma vs. olarak TSK emrinde çalışmakta iken ilişiği kesilenler için uygulanması mümkün olmadığı halde, mahkemece hükme esas alınan 26.11.2012 tarihli ek bilirkişi raporunda davacının borcu ve borçlu olmadığı miktar belirlenirken;

ilaç ve tedavi giderleri, kitap, kırtasiye giderleri, öğrenci harçlıkları ile yiyecek giderinin yarısı düşülmek suretiyle hesaplama yapılması,