Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2013/7184 K.2013/8793

Dava dilekçesinde, Oda yönetim kurulunun görevden alınması istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: ...Cumhuriyet Başsavcılığının davanamesinde; .... Şoförler ve Otomobilciler Odası'nda yöneticilerinin olağanüstü genel kurul toplantısını yapmadıklarını ileri sürerek, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından verilen talimatı yerine getirmeyen Oda Yönetim Kurulu üyelerinin 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununun 58.maddesi gereğince odadaki görevlerinden alınmalarını istemiş, mahkemece davanın kabulü yolunda hüküm kurulmuştur.

5362 Sayılı Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu'nun dayanağı Anayasanın 135. maddesi olup, bu Kanunun 1. maddesinde odaların; üyelerinin müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, mensuplarının birbirleri ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere mesleki disiplin ahlak ve dayanışmayı korumak ve bu kanunda yazılı hizmetler ile mevzuatla odalara verilen görevleri yerine getirmek amacıyla kurulan, tüzel kişiliğe sahip kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşları oldukları hususuna yer verilmiş,

aynı Yasanın 9. maddesinde oda organları gösterildikten sonra 11. maddesinde de oda organları arasında sayılan yönetim kurulunun görevleri sayılmıştır.

Öte yandan aynı Yasanın 52. maddesi, kuruluş amaçları veya kanunda belirtilen asli görevlerini Bakanlığın yazılı uyarısına rağmen yerine getirmeyen oda, borsa veya birlik organlarının görevlerine son verilmesine ve yerlerine yenilerinin seçtirilmesine, Bakanlığın veya bunların bulundukları ildeki Cumhuriyet Savcısının istemi üzerine, o yer Asliye Hukuk Mahkemesince karar verileceği belirtilerek bu davanın dayanağı gösterilmiştir.

Bu Yasa ve mevzuat metinlerinden de anlaşılacağı gibi kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından olan odalar ve dolayısıyla odaların organları anayasal teminat altında olup, bu organların görevden alınmaları sıkı şartlara bağlanmıştır. Bakanlığın ya da Cumhuriyet Savcısının oda organlarının görevden alınmasını isteyebilmesi, kuruluş amaçlarının yerine getirilmemesi veya kanunda belirtilen aslî görevlerini yapmamaları şartlarına bağlıdır.

Dosya içindeki bilgi ve belgelerden; 5362 sayılı Yasanın 44/b fıkrası uyarınca odaya kayıtlı üyelerin ¼ ünün noter onaylı yazılı başvurusuyla olağanüstü genel kurul toplantısı yapılmasını isteme haklarının bulunduğu, davalı Oda'nın 601 üyesinin olduğu, bunlardan 195 inin genel kurul yapılması için Oda'ya müracaat ettiği ve daha sonra 52 üyenin bu talebinden vazgeçtiği, feragat iradesi ilgili muhatabına ulaşmakla hüküm ifade edeceği gözetildiğinde kanunun aradığı ¼ çoğunluğa ulaşılamadığı anlaşılmaktadır. O halde mahkemece yasal koşulları bulunmayan davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kabulü yolunda hüküm kurulması doğru görülmemiştir.