Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2014/12796 K.2015/1308

Dava dilekçesinde, ... İli ... İlçesi ... Beldesi ... ada .... parsel sayılı taşınmazların kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı olarak müdahalenin önlenmesi, mümkün olmadığı takdirde meydana gelen zararın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece el atmanın önlenmesi istemi yönünden konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına, tazminat yönünden ise kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme ile alınan bilirkişi raporu karar vermeye yeterli değildir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; dava konusu taşınmazlara kamulaştırmasız el atılarak yol yapıldığı daha sonra yolun güzergahı değiştirilerek el atmadan vazgeçilmesi üzerine mahkemece, müdahalenin önlenmesi istemi yönünden konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına, el atılan kısımların eski hale getirilmesi için hesaplanan 41.726,40 TL den taleple bağlı kalınarak 22.000,00 TL tazminatın davalı idareden tahsiline karar verildiği anlaşılmaktadır.

Kamulaştırmasız el atma davalarında; el atmanın önlenmesi talebi yanında eski hale iade veya kâl istemi bulunması durumunda, el atılan taşınmazların niteliği belirlenerek zemin değeri hesaplandıktan sonra bu değer eski hale getirme bedelinden veya kâl istenmesi halinde oluşacak zarardan az ise zemin bedelinin davacıya ödenmesine ve el atılan bölümün tapusunun iptali ile niteliğine göre idare adına tescil veya terkinine karar verilmesi, zemin değerinin fazla çıkması halinde ise davalı idarenin taşınmaza el atmasının önlenmesine ve hesaplanan eski hale getirme bedelinin de davalı idareden tahsiline veya taşınmaz üzerindeki tesislerin kal’ine karar verilmesi gerekir.

Dosyadaki bilirkişi raporuna göre taşınmazların zemin bedelinin daha düşük olduğu, eski hale getirme bedelinin fazla olduğu anlaşılmakta ise de bilirkişi raporu usulüne uygun değildir.

Öncelikle taşınmazların arazi olup olmadıkları tespit edilerek, arazi olduğunun anlaşılması halinde gelir metodu esas alınarak, arsa olduğunun belirlenmesi halinde ise dava tarihinden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre emsal karşılaştırması yapılmak suretiyle bedelinin hesaplanması gerekir.

Mahkemece, alınan bilirkişi raporu, münavebeye alınan ürünlerin dekar başına verimini, kg satış fiyatını, üretim giderlerini ve net gelirini belirtmeden 2,64 TL m² birim fiyatı üzerinden taşınmazların değerinin tespit edilmesi nedeniyle geçersiz olduğundan; yukarıda açıklanan esaslar dahilinde araştırma ve inceleme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi yerine, eksik inceleme ile davanın kabulü doğru görülmemiştir.