Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2014/15138 K.2015/8983

Dava dilekçesinde, 2942 sayılı Yasanın 22. maddesi uyarınca geri alma yahut davacının uğradığı zararın tazmini istenilmiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dava dilekçesinde kamulaştırma yapan idarenin kamulaştırma amacı doğrultusunda park olarak kullanması gerekirken, otel alanı olarak kişilere tahsisisinin özel yarara tahsis olması sebebiyle 2942 sayılı Yasanın 22.maddesi uyarınca taşınmazın geri alma hakkının sağlanmasına, aksi halde davacının uğradığı zarar olarak şimdilik 50.000 TL nin davacıya ödenmesi istenilmiş, mahkemece davanın idari yargının görev alanına girdiği gerekçesiyle yargı yolu yönünden usulden reddine karar verilmiştir.

Dava 2942 sayılı Yasanın 22. maddesi gereğince kamulaştırılan taşınmaz malın geri alma hakkına dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerin incelenmesinde, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 22 ve 23. maddelerinin içeriği ve düzenlenme şekli dikkate alındığında 22. maddenin idareye yükümlülük, 23. maddenin ise malike hak verdiği anlaşılmaktadır.

Buna göre, Yasanın 22. maddesinde idarenin kamulaştırılan taşınmaza kamulaştırma amacına veya kamu yararına yönelik herhangi bir ihtiyaca tahsisi lüzumu kalmadığı yönünde iradesi (kamulaştırmanın kesinleşmesinden sonra vazgeçme) sözkonusu olup, böyle bir sonuca ulaşılması halinde idareye keyfiyetin öncelikle mal sahibine duyurulması yükümlülüğü getirilmiş, bu yükümlülüğü yerine getirmeyerek taşınmazı üçüncü kişiye satması durumunda ise yasadaki düzenlemeler çerçevesinde mal sahibine kamulaştırma bedeli dışında kalan bedeli isteme hakkı tanınmıştır

Yine 22. maddedeki düzenlemeye göre, kamulaştırılan taşınmaz kamulaştırma amacı doğrultusunda veya üzerine tesis, yapı ve donatı yapılmasına rağmen beş yıl kullanılmaması halinde idarece satılmak istenirse öncelikle mal sahibi veya mirasçılarına müracaat edilmeli, bunların taşınmazı geri almak istememeleri durumunda üzerinde tasarrufta bulunmalıdır.

Taşınmaz mal kamulaştırılmasına rağmen üzerinde hiçbir tesis, yapı veya donatı yapılmaz ya da kamulaştırma amacı doğrultusunda kullanılmaz ve idarece yasadaki usule uyulmaksızın satılırsa süre şartı aranmadan mal sahipleri veya mirasçıları kamulaştırma bedeli dışında kalan bedeli isteme hakkını kullanabilir.

Somut olayda mahkemece taraflar usulüne uygun olarak duruşmaya davet edilip, anılan madde hükümleri gözetilerek inceleme ve araştırma yapılarak hasıl olunan sonuç doğrultusunda karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.