Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2014/16962 K.2015/5365

Dava dilekçesinde, kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı olarak ... Mahallesi 11141/1 parsel sayılı taşınmaz bedelinin ve ecrimisilin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece ecrimisil davasının açılmamış sayılmasına, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davasının ise davalı ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, diğer davalı ... yönünden ise kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmışsa da alınan rapor hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki; 1-Kamulaştırma Yasası'nın 10. maddesi ile bedelin tespiti esaslarını düzenleyen 11. maddenin (g) bendi hükmüne göre; kamulaştırılacak taşınmazın arsa olarak kabulü halinde kamulaştırma (değerlendirme) gününden önceki özel amacı olmayan emsallerin satış değeri esas alınarak değerinin tespit edilmesi gerekir.

Bu esaslara göre gerçekçi ve doğru sonuçlara ulaşılabilmesi için; emsal alınan taşınmazın satış tarihinin değerlendirme tarihinden önce ve değerlendirme tarihine yakın bulunması, dava konusu taşınmaza örnek teşkil edebilecek nitelikte, dava konusu taşınmaz ile aynı veya yakın semtlerde bulunması, topografik yapısı, manzarası, konumu, üzerinde yapılabilecek inşaat ve katlar için izin ve ruhsat sınırları, yüzölçümleri, imar uygulamasına konu edilmiş olup olmadıkları, sokak, cadde veya şehir alanlarına cepheleri ve mesafeleri gibi yönlerden benzer ya da yakın özelliklere sahip bulunması ve özel satış olmaması gereklidir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda somut emsal alınarak incelenen ... mahallesi 7112 ada 3 parsel numaralı taşınmazın 321/606 hissesinin limited şirkete satılmış olduğunun anlaşılması karşısında, özel amaçlı satış izlenimi uyandırmaktadır. Yine 2942 Sayılı Yasanın 11. maddesinin (d) bendi gereğince emlak vergi değerlerinin dava konusu taşınmaz ile emsalin karşılaştırılmasında gözönünde tutulması gerekir.

Bu itibarla dava konusu taşınmazın ve emsalin emlak vergisine esas tutulan asgari m² değerlerinin oranı ile bilirkişi raporunda değerlendirmeye esas alınan oran birbirinden fahiş ölçüde farklı olduğunda bu farklılık ve çelişki giderilmelidir. Dosyadaki kayıtlara göre 2013 yılında dava konusu taşınmazın emlak vergisine esas değeri 28,39 TL, emsal alınan ... mahallesi 7112 ada 3 parselin emlak vergisine esas değeri ise 30,85 TL'dir.

Emlak vergi değerleri bakımından emsal taşınmaz dava konusu taşınmaz ile en fazla eşdeğer olabilecekken bilirkişi kurulunca emsalden çok daha fazla değerli olarak kabulü bu emsalin uygun emsal olmadığı izlenimini uyandırmakla bu emsale göre değerlendirme yapan bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Mahkemece taraflardan istenecek ve re'sen yapılacak araştırma sonucu bulunacak emsallere ait (emsallerin satış tarihi, satış bedeli ve satışın taraflarını gösteren) tapu kayıtları dosyaya getirtildikten sonra, bilirkişi kurulundan yukarıda açıklanan hususlar da dikkate alınmak suretiyle yeniden değerlendirme yapan ek rapor alınarak sonuca göre karar verilmelidir.

Ayrıca;

2-2942 Sayılı Kamulaştırma Kanununun 6487 sayılı Kanunla değiştirilen geçici 6.maddesinin onikinci ve onüçüncü fıkraları 13.03.2015 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 13.11.2014 tarih ve 2013/95 Esas, 2014/176 Karar sayılı kararıyla iptal edildiğinden; 04.11.1983 tarihinden sonra elatılan taşınmazlar yönünden, kamulaştırmasız elatma nedeniyle açılan davalarda, mahkeme ve icra harçlarının nispi olarak uygulanması gerektiğinden hükmün bozulması gerekmiştir.