Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2014/20482 K.2015/9800

Davacı ... ile davalı ... aralarındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 38. maddesi gereğince tapu iptali ve idare adına tescili davasına dair ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 09.04.2013 günlü ve 2012/114-2013/247 sayılı hükmün bozulması hakkında Dairece verilen 22.04.2014 günlü ve 2013/17138-2014/7599 sayılı ilama karşı davacı vekili tarafından karar düzeltme isteminde bulunulmuştur. Bu isteğin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekilinin karar düzeltme istemi üzerine dosya ve eklerinin yeniden incelenmesi sonucunda, mahkeme kararının aşağıda açıklanan nedenlerle de bozulması gerekirken sadece 38.madde kapsamında bozulduğu bu kez yapılan incelemeden anlaşıldığından, davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulüne, Dairemizin 22/04/2014 gün ve 2014/17138-2014/7599 sayılı bozma kararının kaldırılmasına karar verildikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü;

Davacı idare vekili dava dilekçesinde, davacı idare tarafından dava konusu taşınmazın üzerine 1950'li yıllarda yol yapıldığını, taşınmazın üzerinde fiilen İnönü Caddesi bulunduğunu, Kamulaştırma Kanununun 38. maddesinin Anayasa Mahkemesinin 2002/112 Esas-2003/33 Karar sayılı ve 04.11.2003 tarihli kararıyla iptal edilmeden önce 20 yıllık zaman aşımının dolduğunu ve bu sebeple mülkiyetin zamanaşımı yoluyla davacı idareye geçtiğini ileri sürerek, dava konusu taşınmazın tapusunun iptali ile davacı idare adına tescilini talep etmiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Eldeki davaya dayanak yapılan 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 38. maddesi Anayasa Mahkemesinin 10.04.2003 gün 2002/112-2003/33 sayılı kararıyla iptal edilmiş ve gerekçeli karar 04.11.2003 tarih ve 25279 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmekle Kamulaştırma Yasasının anılan maddesi ortadan kalkmış ve böylece bu maddeye göre açılan tapu iptal ve tescil davaları ile dava sonunda verilip de henüz kesinleşmemiş bulunan kabul kararlarının hukuki dayanağı kalmamıştır. Bu bakımdan, Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edilerek hükümsüz kalan Kamulaştırma Yasasının 38.maddesi gerekçe yapılarak davanın kabulüne karar verilmesi doğru değildir.

Ancak, dava dilekçesinde taşınmazın 1950’li yıllarda yapılan İnönü Caddesi kapsamında fiilen yola tahsis edildiği ve taşınmazın o tarihten beri yol olarak kullanılması nedeniyle idare adına tescili istendiğinden Kamulaştırma Kanununun 38.maddesi yanında 221 sayılı Yasa kapsamında da talepte bulunduğu kabul edilmeli ve bu husus mahkemece re'sen değerlendirilmelidir.

Dava konusu taşınmaza fiilen el atma tarihi net olarak belirlenip taşınmaza 09.10.1956 tarihinden önce el atıldığı anlaşıldığı takdirde 221 sayılı Kanunun hükümleri uygulanmalıdır.

221 sayılı Kanunun 1.maddesinde "6830 sayılı İstimlak Kanununun yürürlüğe girdiği 09.10.1956 tarihine kadar kamulaştırma işlerine dayanmaksızın Kamulaştırma Kanunlarının gözönünde tuttuğu maksatlara fiilen tahsis edilmiş olan gayrimenkuller ilgili amme hükmi şahsı veya müessesesi adına tahsis tarihinde kamulaştırılmış sayılır”, 4.maddesinde de. “Gayrimenkulün bedelini dava hakkı, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki sene sonra düşer.” hükümleri yer almaktadır.

221 sayılı Yasa 12.01.1961 günü yürürlüğe girdiğinden, malikin dava hakkı 2 sene sonrası olan 13.01.1963 günü sona ermiş olup, dava konusu taşınmaza 09.10.1956 gününden önce el atıldığı belirlendiği takdirde 221 sayılı Yasaya göre kamulaştırılmış sayılacağı ve malikin dava açma hakkı kalmadığı dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.