Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2014/21801 K.2015/804

Dava dilekçesinde, ...Köyü 216 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin artırılması ile faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

1-2942 Sayılı Kamulaştırma Kanununun 15. maddesinin 11. fıkrasına (4650 sayılı yasa ile değişiklik öncesi) göre, mahkemece oluşturulan bilirkişi kurullarının tespit ettiği değer takdir komisyonunun belirlediği değerin bir mislini aşarsa, hakim yeniden bilirkişi kurulu oluşturur. İki raporun birbirini teyit etmediği veya davacı daha az davalı ise daha yüksek değerli raporu kabul etmediği takdirde, ortalama değeri ifade edecek rapor için üçüncü kez bilirkişi incelemesi yaptırılır. Ortalama değeri ifade eden rapor doğrultusunda karar verilir.

Davacı vekilinin düşük değerli, davalı vekilinin ise yüksek değerli raporu kabul etmediği anlaşıldığından, uzlaştırıcı rapor almak üzere üçüncü bilirkişi heyeti ile yeniden keşif yapılıp rapor alınarak uzlaştırıcı rapora göre hüküm kurulması yerine mahkemece her iki raporun ortalaması alınmak suretiyle değer belirlenmesi,

2-2942 sayılı Yasanın 11. maddesinin (d) bendi gereğince, emlak vergi değerlerinin de dava konusu taşınmaz ile emsalin karşılaştırılmasında gözönünde tutulması gerekir. Bu itibarla dava konusu taşınmazın ve emsalin emlak vergisine esas tutulan asgari m² değerlerinin oranı ile bilirkişi raporunda değerlendirmeye esas alınan oran birbirinden fahiş ölçüde farklı olduğunda bu farklılık ve çelişki giderilmelidir. Mahkemece değerlendirmeye esas alınan bilirkişi raporlarından 1.bilirkişi kurulunca somut emsal alınan 1598 parsel ve 2.bilirkişi kurulunca somut emsal alınan 6521 parsel ile dava konusu 216 parsel sayılı taşınmazın emlak vergisine esas asgari m² değerleri hakkında dosyaya gönderilen yazılar arasında çelişkiler bulunmaktadır.

Şöyle ki;

Dava konusu 216 parsel hakkında 2011 yılı itibariyle ...Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü'nün 20.06.2014 tarihli yazısı ile 0,19 TL, Defne Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü'nün 20.10.2014 tarihli yazısı ile 6,00 TL, bildirildiği,

Emsal olarak incelenen 1598 parsel hakkında 2011 yılı itibariyle ... Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü'nün 07.06.2012 tarihli yazısı ile 11,42 TL, aynı müdürlüğün 20.06.2014 tarihli yazısı ile 0,19 TL, ... Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nün 23.07.2014 tarihli yazısı ile 31,16 TL bildirildiği,

Emsal olarak incelenen 6521 parsel hakkında 2011 yılı itibariyle ... Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nün 23.07.2014 tarihli yazısı ile 41,54 TL, ... Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü'nün 05.12.2012 tarihli yazısı ile 13,50TL bildirildiği görülmüştür.

Öncelikle dava konusu taşınmaz ve incelemeye esas alınan emsallerin değerlendirme tarihi olan 2011 yılı itibariyle bulundukları sokak, cadde ve mahalle olarak ilgili belediyece belirlenen emlak vergisine esas asgari m² değerinin çelişkileri ortadan kaldıracak şekilde kesin olarak belirlenip vergi m² değerleri ile karşılaştırması yapılması gerekirken, eksik inceleme ile düzenlenen bilirkişi raporlarının hükme esas alınması,

3-Emsal olarak incelenen taşınmaz imar parseli olup da dava konusu taşınmazın bu nitelikte olmaması durumunda, dava konusu taşınmazın yapılacak karşılaştırmadan sonra bulunacak değerinden, İmar Yasası'nın 18. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca düzenleme ortaklık payını karşılayacak oranda indirim yapılması gerekir. ... Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nün 23.07.2014 tarihli yazısına göre emsaller 1598 ve 6521 parsellerin imar parseli, dava konusu taşınmazın ise kadastro parseli olduğu anlaşıldığı halde düzenleme ortaklık payını karşılayacak oranda indirim yapılması gerektiğinin düşünülmemesi,

4-Dava konusu 213 m² büyüklüğündeki 216 parsel sayılı taşınmazın, 3.288,22 m² yüzölçümündeki 189 parselden kamulaştırma sonucu ifraz edilerek oluşturulduğu, 189 parselle bir bütün halinde düşünülerek değerlendirme yapılması gerekirken, 2. bilirkişi raporunda ifraz edilmiş haliyle oluşan son durumu dikkate alınıp taşınmazın imara uygun olmayan ince, uzun ve dar bir geometrik şekilde olduğu ve bu nedenle komşu parsellere göre daha değersiz olduğu belirtilerek düşük değer tespit edilmesi,

5-İdarece tanzim edilen 22.03.1979 tarihli Takdir-i Kıymet Komisyonu Raporunda kamulaştırılan muhdesatların (muhtelif ağaçlar, bahçe duvarı vs) değerlendirme tarihi itibariyle ağaçlar için yaş, cins ve niteliklerine göre birim fiyatları gıda tarım ve hayvancılık il müdürlüğünden getirtilerek, yapıların ise değerlendirme yılı olan 2011 yılı itibariyle Çevre ve Şehircilik Bakanlığı resmi birim fiyatları dikkate alınarak bedellerinin tespit edilmesi gerekirken kıymet takdir tutanağında yazılı miktarlar esas alınmak suretiyle hesaplama yapılması,

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece, yukarıda belirtilen eksikleri giderecek şekilde her iki bilirkişi kurulundan ek raporlar alınmalı, yeni oluşan raporlara göre davacı vekiline düşük değerli raporu kabul edip etmediği sorulup raporu kabul etmesi halinde bu rapora göre, davalı tarafa yüksek değerli raporu kabul edip etmediği sorulup kabul ederse bu rapor göre hüküm kurulması, her iki tarafın raporları kabul etmemesi üzerine ise üçüncü bilirkişi heyeti ile yeniden keşif yapılıp 3.rapor alınarak ortalamayı veren rapora göre hüküm kurulmalıdır.

.