Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2014/2183 K.2014/6036

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalılardan A.. Ö.. vd. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece bilirkişi kurulu raporu alınmışsa da, rapor hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki;

1)Kamulaştırma Yasası'nın kıymet takdiri esaslarını düzenleyen 11.maddesinin (f) bendi uyarınca arazilere kamulaştırma tarihindeki mevkii ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri esas alınarak değeri belirlenir.

Somut olayda hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda dava konusu taşınmazın sulu tarım arazisi olduğu belirtilerek ilk yıl buğday, ikinci yıl ise birinci ürün mısır ve ikin ürün mısır münavebeye alınması suretiyle dava konusu taşınmazın değeri belirlenmiştir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarına göre, iklim şartları dikkate alındığında dava konusu taşınmazın bulunduğu yörede iki yılda üç ürün münavebeye alınması suretiyle değerlendirme yapılması yerinde ise de; yörede ekimi mutad başkaca ürünler de bulunduğundan, dava konusu taşınmazın değerinin belirlenmesinde sulama ve tarım şekline uygun değişik ürünler münavebeye alınarak bedel tesbit edilmesi gerekirken, mahkemece mısırı iki kez değerlendirmeye alarak bedel belirleyen bilirkişi kurulu raporuna göre hüküm kurulması,

2)Dava konusu taşınmazın dosyaya yansıyan özellikleri, coğrafi konumu, bölgenin sanayi ve turizm açısından yoğun talep alan yerlerden olması dikkate alındığında % 50 oranında objektif değer artışı uygulanması gerekirken % 20 objektif değer artışı uygulayan bilirkişi kurulu raporu doğrultusunda eksik bedele hükmedilmesi,

3)Tapu maliklerinden O.. Ö..'e ait veraset belgesinin temin edilerek mirasçılarının tamamının davaya dahil edilip edilmediği araştırılmadan eksik incelemeyle hüküm kurulması,

4)Tapu maliklerinden N...A...'nun dosyada mevcut veraset belgesine göre davaya dahil edilmeyen mirasçıları bulunduğu anlaşıldığından, tüm mirasçılarının davaya dahili gerektiği düşünülmeden eksik incelemeyle hüküm kurulması,

5)Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın idare adına tesciline ilişkin davaların bu niteliği dikkate alınarak vekille temsil edilen taraflar yararına maktu avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

6)Dava konusu taşınmazın irtifak kamulaştırması yapılan 4039,05 m²lik kısmıyla ilgili olarak tapuda davacı idare lehine irtifak hakkı tesisiyle yetinilmesi gerekirken talep aşılmak suretiyle bu kısmın tapusunun iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Ayrıca;

7)Anayasa Mahkemesi 1. Bölümünün 19.12.2013 tarih ve 2013/817 sayılı kararında, kamulaştırma bedelinin tespiti için açılan davada uzun süren bir yargılama sonunda, dava tarihi itibarıyla belirlenen bedele hükmedilmesinin Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiği kabul edilerek mal sahibine tazminat ödenmesi gerektiği belirtilmiştir.

Yasa koyucu da, bu hak ihlalini dikkate alarak, 6459 sayılı Kanunun 6. maddesiyle 2942 sayılı Kanunun 10. maddesine eklenen fıkrada (yürürlük tarihi 30.04.2013) kamulaştırma bedelinin tescili için açılan davanın dört ay içinde sonuçlandırılmaması halinde, tespit edilen bedele bu sürenin bitiminden itibaren faiz uygulanmasına ilişkin düzenleme getirmiştir.

Her ne kadar, getirilen bu faiz hükmü maddi hukuka ilişkin olup, aynı yasanın 29. maddesi gereğince yayımı tarihinden sonra açılacak davalara uygulanması gerekir ise de.

30.04.2013 tarihinden sonra açılacak davalar için yapılan bu düzenleme ile Anayasa Mahkemesi'nin makul süreyi aşan yargılamanın hak ihlali oluşturduğuna ilişkin kararı birlikte değerlendirildiğinde, 30.04.2013 tarihinden önce açılmış ve henüz kesinleşmemiş kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davalarında öngörülen dört aylık yargılama süresinin makul süre kabul edilerek,

hakkaniyet gereğince taşınmaz malikinin zararının giderilmesi amacıyla dava tarihinden itibaren dört aylık sürenin bittiği tarihten karar tarihine kadar tespit edilen kamulaştırma bedeline faiz uygulanması gerektiğinden bu yönden de mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.