Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2014/22552 K.2015/12943

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, .... taşınmazın irtifak kamulaştırma bedelinin tespiti ve irtifak hakkının idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: A-Davalılar ..., ..., ..., ... ve ... haricindeki davalıların kamulaştırılan taşınmazdaki (tapu kaydına göre) hisse oranları itibariyle temyize konu miktar, karar tarihi itibariyle 1.890,00 TL'lik temyiz kesinlik sınırının altındadır. Davalılar arasında mecburi dava arkadaşlığı olmadığından ve miktar veya değeri 1.890,00 TL'yi geçmeyen kararlar kesin olduğundan, miktar yönünden ..., ..., ..., ... ve ... haricindeki davalılar hakkındaki davacı vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE, B-Davalılar ..., ..., ..., ... ve ... yönünden temyiz incelemesinde:

1-2942 sayılı Yasanın 4650 sayılı Yasa ile değişik 11.maddesinin 1.fıkrasının (f) bendi uyarınca bilirkişi kurulu, arazi niteliğindeki taşınmaz malın kamulaştırma tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini esas tutarak düzenleyeceği raporda, bedelin tespitinde etkili olacak bütün nitelik ve unsurları ve her unsurun ayrı ayrı değerini belirtmek suretiyle ve ilgililerin de beyanını dikkate alarak gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak taşınmaz malın değerini tespit etmelidir.

Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarında ise özel ve dikkate alınması gereken haklı bir neden bulunmadıkça tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmede münavebeye alınacak ürünler için dekar başına elde edilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki gıda, tarım ve hayvancılık müdürlüğü verilerinin esas alınması aranmaktadır.

Dava konusu taşınmazın değerlendirilmesinde esas alınan buğday, yan ürün saman, pamuk ve mısırın (2.ürün), 2012 yılı itibariyle sulu şartlarda asgari ve azami üretim miktarını gösterir şekilde ortalama verimi ile ortalama toptan satış fiyatının ve dekar başına ortalama üretim giderine (masrafları oluşturan kalemler ayrı ayrı yazılmak suretiyle) ilişkin veri listesinin ilçe gıda tarım ve hayvancılık müdürlüğünden getirtilip denetlenerek hüküm kurulması gerekirken, denetime elverişsiz rapora göre hüküm kurulması,

2-Buğday, pamuk ve mısırın, ilçe gıda, tarım ve hayvancılık müdürlüğünden sulu şartlarda ayrıntılı masraf verisi getirtilerek buna göre hesaplama yapılması gerekirken, ilçe gıda, tarım ve hayvancılık müdürlüğünden veriler getirtilmeden masrafı brüt gelirin %0,27-%0,75-%0,35'i alarak hesap yapan rapora göre hüküm kurulması,

3-Taşınmazın tarım arazisi niteliğinde kabulü doğru olup, yasa gereği bu taşınmazlara kamulaştırma tarihindeki mevki ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri esas tutularak değerlendirilir. Kamulaştırma Yasası'nın 11. maddesinin (i) bendine göre de, bedelin tespitinde etkisi olacak diğer objektif ölçüler de dikkate alınır. Doğaldır ki bu objektif ölçülerin neler oldukları taşınmazın niteliği dikkate alınarak ve değerlendirme esasları gözönünde bulundurulmak suretiyle belirlenir ve gerekçesi de belirtilmek suretiyle belirlenen bedele objektif artış uygulanabilir.

Dava konusu taşınmazın bulunduğu köyde kamulaştırılan taşınmazlardan Dairemizce (.... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/674 E, 2013/213 K, Dairenin; 2013/17997 E- 2014/3511 K sayılı dosyası) daha önce incelenen tespit ve tescil dava dosyalarında % 60 oranında objektif değer artışı uygulanmış olup bu husus Dairemizce de adalet ve hakkaniyete uygun bulunduğu halde dava konusu taşınmaza % 100 objektif artış uygulanmak suretiyle yüksek değer hesaplanmış olması,

Doğru görülmemiştir.