Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2014/4763 K.2014/15912

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hükmün temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması davalı vekili tarafından yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesi ile istenilmekle taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan günde temyiz eden davalı vekili Av.E. Ç. ve aleyhine temyiz olunan davacı vekili Av.H. Ş. geldiler. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme ile alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli değildir. Şöyle ki;

1-Dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihi olan 19.12.2012 gününde kesinleşmiş 1/1000 ölçekli uygulama imar planı içinde bulunup bulunmadığının, bu tarih itibariyle kesinleşmiş imar planı içinde olmadığının anlaşılması halinde belediye veya mücavir alan sınırları içinde olmakla beraber belediye ve altyapı hizmetlerinden (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma vd. gibi) yararlanıp yararlanmadığının, özellikle etrafının meskûn olup olmadığının,

taşınmaz belediye nazım imar planı içinde ise Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 17.04.1998 gün ve 1996/3-1998/1 sayılı kararı uyarınca bu plan kapsamına alındığı tarih ve plandaki konumunun, hangi amaçla plan kapsamına alındığının, yerleşim merkezlerine uzaklığının, altyapı hizmetlerinden yararlanma ve ulaşım olanaklarının, kullanma biçimi itibariyle iskan amacına yönelik yapılaşma olasılıklarının belediye başkanlığından araştırılarak, bu konuda taraflara delillerini ibraz etmek üzere süre verildikten sonra,

mahallinde yapılacak keşif sonucunda, taşınmaz arsa vasfında ise mahkemece tarafların vereceği ya da re'sen getirtilecek uygun emsallerin 11. maddenin (d) bendinde öngörülen vergiye esas olmak üzere ilgili belediyelerce bulundukları cadde veya sokak için değerlendirme tarihindeki asgari m² değerleri getirtilip, dava konusu taşınmazın değerlendirme,

emsal taşınmazların ise değerlendirmeye esas alınan satış tarihleri itibarıyla imar düzenlemesi sonucu meydana gelen imar parselleri olup olmadıkları da belediye imar ve tapu müdürlüklerinden araştırılıp bu emsallere göre ve ayrıntılı olarak karşılaştırma yapan raporlar alınarak oluşacak duruma göre, arazi vasfında ise gelir metodu esas alınarak dava tarihindeki değerinin tespiti için alınacak bilirkişi kurulu raporuna göre hüküm kurulması gerekirken taşınmazın niteliği denetlemeye elverişli şekilde belirlenmeden arazi olarak kabul edilerek, soyut ifadelerle değer biçen rapora göre eksik inceleme sonucu karar verilmesi,

Kabule göre de;

2-Hükme esas alınan bilirkişi raporunda zeytinin veriminin 500 kg üzerinden ve satış fiyatının 1,00 TL üzerinden değerlendirme yapıldığı belirtilmiş ise de, dosya içerisinde mevcut ilçe tarım müdürlüğü verilerine göre zeytinin veriminin asgari 500 kg azami 1000 kg, satış fiyatının asgari 1 TL azami 2 TL olduğu dikkate alınarak 750 kg verim miktarına ve 1,50 TL satış fiyatına göre hesaplama yapılıp bedel tespit edilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

3-Dava konusu taşınmazın konumu, bilirkişi raporlarında yazılı özellikleri göz önünde bulundurulduğunda objektif değer artırıcı unsur oranının % 50 olacağı gözetilmeden, %30 oranı uygulanarak ve taşınmazın tarım arazisi olarak değerlendirilen kısmı için objektif değer artışı verildiği halde kapama meyve olan kısmı için objektif değer artışı verilmeyerek kamulaştırma bedelinin eksik tesbiti,

4-Dava konusu taşınmazın tapu kaydında bulunan ipotek şerhinin tespit edilen kamulaştırma bedeline yansıtılmasıyla yetinilmesi gerekirken, bu ipotek şerhinden dolayı %10 değer kaybı hesaplayan bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması,

5-Dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan taş duvarın nitelikleri belirlendikten sonra değerlendirme tarihi olan 2012 yılına ait Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan yapı birim fiyat listesine göre ve ayrıca yıpranma payı düşülmek suretiyle değerlendirme yapılmak gerekirken, duvar yüksekliğinin maktu değer (15,00 TL) ile çarpılması suretiyle değerlendirme yapan rapora göre hüküm kurulması,

6-Dava konusu taşınmaz üzerindeki ağaçların yaş ve cinslerine göre 2012 yılı itibariyle rayiç fiyatlarını gösterir listenin gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden getirtilip bilirkişi raporunun denetlenmemiş olması,

Doğru görülmemiştir.