Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2014/9285 K.2014/14884

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

A-Davacı vekilinin temyiz istemi yönünden;

Gerekçeli karar davacı vekiline 21.04.2014 gününde tebliğ edilmiş, davalı vekiline ait temyiz dilekçesi ise davacı vekiline 28.04.2014 tarihinde tebliğ edilmiş ve temyiz dilekçesi 13.05.2014 gününde verilmiş harcı da bu tarihte alınmıştır.

Bu durumda HUMK.nun 432. maddesi hükmünde öngörülen 15 günlük temyiz süresi ile katılma yolu ile temyiz süresi olan 10 günlük sürede geçmiş bulunduğundan 01.06.1990 gün ve 1989/3 Esas 1990/4 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca davacı vekilinin temyiz isteminin REDDİNE,

B-Davalı vekilinin temyiz istemi yönünden;

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmışsa da alınan rapor hüküm kurmaya yeterli değildir.

Şöyle ki;

1-Kamulaştırma Yasasının 4650 sayılı Yasayla değişik 11.maddesinin 1.fıkrasının arazilere ilişkin (f) bendinde, taşınmaz malın dava tarihindeki mevkii ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden değerinin belirleneceği öngörülmektedir. Bu yöntemle taşınmazın değerinin saptanmasında münavebeye alınacak ürünler yönünden sulu ya da kuru tarım arazisi niteliğinde olup olmaması önem taşır.

Somut olayda bilirkişi kurulu raporunda davaya konu taşınmazda motopomp sistemi olmadığı için kuru tarım arazisi kabul edilerek kuru şartlarda yetişen ürünler münavebeye alınarak buna göre değer biçilmiştir.

Mahallinde yapılan keşif sırasında dinlenen mahalli bilirkişi beyanında davaya konu taşınmazın motopompla göksu nehrinden sulanabilir arazi olduğu beyan edildiğine göre mahkemece bu yönde araştırma yapılarak göksu nehrinin davaya konu taşınmaza olan mesafesi, nehirden elde edilen su ile davaya konu taşınmazın fiilen sulanabilen durumda olup olmadığı araştırılmadan ve davaya konu taşınmazın fiilen sulanabilen tarım arazisi olduğunun tesbit edilmesi halinde sulamanın taşınmazın tamamında ve her mevsim için fiilen yeterli olup olmadığı, dereden sulanıyorsa bu suyun kendi doğal akışı ile mi yoksa özel bir pompalama ya da ./..

2014/9285-14884 -2-

başka bir sistemle mi taşınmaza ulaştığı, yeraltı suyundan yararlanılıp yararlanılmadığı, yararlanılıyor ise hangi sistemle yararlanıldığı hususlarında ayrıntılı bir biçimde araştırma yapılarak belirlenmeden, pompajla sulama varsa bunun için yapılacak giderlerin de üretim masraflarına ilave edilmesi gerektiği düşünülmeden motopomp sistemi olmadığı gerekçesi ile davaya konu taşınmazın kuru tarım arazisi kabul edilerek değerlendirme yapan bilirkişi kurulu raporuna dayalı hüküm kurulması,

2-Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca açılan acele el koyma dosyasında yatırılan bedel ile tespit tescil dosyasında belirlenen kamulaştırma bedelinden mahsup edilerek kalan miktarın davalıya ödenmesine karar vermek gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Ayrıca;

3-Anayasa Mahkemesi 1. Bölümünün 19.12.2013 tarih ve 2013/817 sayılı kararında, kamulaştırma bedelinin tespiti için açılan davada uzun süren bir yargılama sonunda, dava tarihi itibarıyla belirlenen bedele hükmedilmesinin Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiği kabul edilerek mal sahibine tazminat ödenmesi gerektiği belirtilmiştir.

Yasa koyucu da, bu hak ihlalini dikkate alarak, 6459 sayılı Kanunun 6. maddesiyle 2942 sayılı Kanunun 10. maddesine eklenen fıkrada (yürürlük tarihi 30.04.2013) kamulaştırma bedelinin tescili için açılan davanın dört ay içinde sonuçlandırılmaması halinde, tespit edilen bedele bu sürenin bitiminden itibaren faiz uygulanmasına ilişkin düzenleme getirmiştir.

Her ne kadar, getirilen bu faiz hükmü maddi hukuka ilişkin olup, aynı yasanın 29. maddesi gereğince yayımı tarihinden sonra açılacak davalara uygulanması gerekir ise de. 30.04.2013 tarihinden sonra açılacak davalar için yapılan bu düzenleme ile Anayasa Mahkemesi'nin makul süreyi aşan yargılamanın hak ihlali oluşturduğuna ilişkin kararı birlikte değerlendirildiğinde,

30.04.2013 tarihinden önce açılmış ve henüz kesinleşmemiş kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davalarında öngörülen dört aylık yargılama süresinin makul süre kabul edilerek hakkaniyet gereğince taşınmaz malikinin zararının giderilmesi amacıyla Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesi gereğince acele el koyma dosyasında tespit edilen ve bankaya bloke edilen bedelin mahsup edilerek fark bedeline dava tarihinden itibaren dört aylık sürenin bittiği tarihten karar tarihine kadar tespit edilen kamulaştırma bedeline faiz uygulanması gerektiğinden de hükmün bozulması gerekmiştir.