Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2014/9373 K.2014/18569

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Mahkemece hükme dayanak yapılan bilirkişi kurulu raporu yeterli değildir. Şöyle ki; 1-Bilirkişi kurulunca somut emsal alınan H.. M..6400 ada 175 parsel sayılı taşınmazın dava konusu taşınmazla karşılaştırılması sonucunda; dava konusu taşınmazın emsal taşınmazın % 54'ü değerinde olduğu kabul edilmek suretiyle değerlendirme yapılmış ve mahkemece de bu rapora dayalı olarak hüküm kurulmuştur.

Kamulaştırmasız el atma davalarında da uygulanan 2942 Sayılı Yasanın 11. maddesinin (d) bendi gereğince emlak vergi değerlerinin dava konusu taşınmaz ile emsalin karşılaştırılmasında gözönünde tutulması gerekir. Bu itibarla dava konusu taşınmazın ve emsalin emlak vergisine esas tutulan asgari m² değerlerinin oranı ile bilirkişi raporunda değerlendirmeye esas alınan oran birbirinden fahiş ölçüde farklı olduğunda bu farklılık ve çelişki giderilmelidir.

Dosya içerisinde yer alan kayıtlara göre; dava konusu 6392 ada 26 sayılı taşınmazın emlak vergisine esas değeri 114,51TL TL, emsal alınan 6400 ada 175 parselin değeri ise 85,88TL 'dir. Bu durumda bilirkişi kurulunca dava konusu taşınmazın emsal taşınmazdan daha değerli olduğu halde bilirkişi kurulunca değersiz kabul edilmesi emsalin dava konusu taşınmaza uygun emsal olmadığı izlenimini vermektedir.

Buna göre mahkemece Kamulaştırma Kanununun kıymet takdiri esaslarını gösteren 11. maddesinin özellikle arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca kamulaştırma gününden önce özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değerinin tespiti ve bedelin tespitinde etkisi olan diğer unsurlar da dikkate alınarak her unsurun gerekçeleri ve değere katkı oranları ayrı ayrı belirlenip dayanakları gösterilmek suretiyle değerlendirilerek kamulaştırma bedelinin saptanması gerekmektedir.

Emsalin kamulaştırılan taşınmazla aynı konumda olması, taşınmaza yakın mesafede bulunması, aynı nitelik ve özellikleri taşıması, benzer yüzölçümünde olması veya kamulaştırmaya yakın günlerde satılmış olması zorunlu değildir. Aynı özellik ve nitelikleri taşıyan başka yerlerde bulunan ve kamulaştırma gününden önce satılmış olan taşınmazlar da emsal alınabilir.

Bu emsalin satış fiyatına Türkiye İstatistik Kurumu üretici fiyat endeksi uygulanmak suretiyle değerlendirme tarihinde oluşan fiyatları bulunduktan sonra dava konusu taşınmazla karşılaştırılıp incelenerek aradaki farklılıklar belirtilip üstün ve eksik yönleri açıklanmalı, bu nitelik ve farklılıkların taşınmazın değerine olan etkilerinin ne olduğu belirtilmeli ve bu suretle yapılacak karşılaştırma ile dava konusu taşınmazın değeri belirlenmelidir.

Mahkemece, tarafların vereceği ya da resen belirlenecek emsal kayıtlar tapu müdürlüğünden getirtildikten ve bunun imar parseli olup olmadığı da sorulup saptandıktan sonra, yukarıda açıklanan esaslara uygun incelemeyi ve sonucunu içeren ek bilirkişi raporları alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

İncelenen emsal imar parseli olup da dava konusu taşınmazın bu nitelikte olmaması halinde, kamulaştırılan taşınmazın yapılacak karşılaştırmadan sonra bulunacak değerinden, İmar Yasası'nın 18. maddesinin ikinci fıkrası gözetilerek, düzenleme ortaklık payına karşılık gelecek oranda indirim yapılması gerektiği de dikkate alınmalıdır.

2942 sayılı Yasanın 4650 sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi gereğince emlak vergi değerlerinin de dava konusu taşınmaz ile emsalin karşılaştırılmasında gözönünde tutulması ve buna göre dava konusu taşınmaz ile emsallerin 2012 yılı itibariyle emlak vergisine esas tutulan asgari m² değerlerinin ilgili belediye başkanlığından getirtilip karşılaştırılarak değerlendirmeye esas alınan oranlar fahiş ölçüde farklı olduğunda bu farklılık ve çelişkinin giderilmiş olması gerekir.

Mahkemece tüm bu hususlara riayet edilmeksizin düzenlenen rapor doğrultusunda hüküm kurulması,

2-Dava konusu taşınmaz ile aynı kamulaştırma kapsamında bulunan ve 06.01.2012 tarihi itibariyle değerlendirilen bir başka taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti davasının Dairece yapılan temyiz incelemesinde (Bursa 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/14 Esas-2012/506 Karar, Dairenin 2013/557 Esas- 1627 Karar sayılı) hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda kuru arazide münavebeye buğday, buğday samanı, bamya ve enginar alınarak bedel tespit edilmesine ve bu münavebe planı Dairemizce uygun bulunmasına rağmen, dava konusu dosyada buğday ve yan ürün olan saman münavebeye alınmaksızın birinci yıl bamya, ikinci yıl enginar alınması suretiyle kamulaştırma bedeli tespit edilmesi,

Doğru görülmemiştir