Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2015/14345 K.2015/13110

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, ... taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hükmün temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması davalı vekili tarafından yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesi ile istenilmekle taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan günde temyiz eden davalı vekili Av..... geldi. Aleyhine temyiz olunan davacı adına gelen olmadı. Gelen vekilin sözlü açıklamaları dinlendikten, geri çevirmeyle eksiklik tamamlandıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

1-Yargıtay uygulamalarına göre, dikkate alınması gereken özel bir neden veya yanlış bulunmadığı takdirde ciddi istatistiki bilgilere dayandığı bilinen gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğü verilerinin (dekar başına verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatı) değerlendirmeye esas alınması gerekir. Şu kadar ki, üretim giderlerinin içerisine tarla kirası, masrafların faiz karşılığı ve genel idari giderler gibi giderler dahil edilmemelidir.

Somut olayda ise, resmi veri listesindeki üretim giderlerini oluşturan unsurlar arasında yer alan tarla kirası düşülmeden hesaplama yapılarak buğdayın üretim giderinin 143 TL yerine 193 TL, mısırın üretim giderinin 252 TL yerine 292 TL, pamuğun üretim giderinin 474 TL yerine 554 TL alınması suretiyle kamulaştırma bedeli tespit edilmesi,

2-Buğday samanının verisinin getirtilip bilirkişi kurulu raporunun denetlenmemiş olması,

3-Mahkemece bozma sonrası yapılan keşif sonucu düzenlenen 03.10.2013 tarihli bilirkişi kurulu raporu hükme esas alınmakla ve raporda 808,51 TL. kamulaştırma bedeli hesaplanmış olmakla birlikte hüküm kısmında kamulaştırma bedeli olarak bu bedel yerine acele el koyma dosyasında tespit edilip idarece bankaya bloke edilen bedelin mahsubu sonucu aradaki 365,02 TL fark bedelinin tespitine ve aslında davacı idare tarafından fazladan yatırılmış bir bedel olmadığı halde bozmadan önce hükmedilen 456,90 TL den 365,02 TL nin mahsubu ile 91,88 TL nin davacı idareye iadesine karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Ayrıca

4-Anayasa Mahkemesi 1. Bölümünün 19.12.2013 tarih ve 2013/817 sayılı kararında, kamulaştırma bedelinin tespiti için açılan davada uzun süren bir yargılama sonunda, dava tarihi itibarıyla belirlenen bedele hükmedilmesinin Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiği kabul edilerek mal sahibine tazminat ödenmesi gerektiği belirtilmiştir.

Yasa koyucu da, bu hak ihlalini dikkate alarak, 6459 sayılı Kanunun 6. maddesiyle 2942 sayılı Kanunun 10. maddesine eklenen fıkrada (yürürlük tarihi 30.04.2013) kamulaştırma bedelinin tesbiti için açılan davanın dört ay içinde sonuçlandırılmaması halinde, tespit edilen bedele bu sürenin bitiminden itibaren faiz uygulanmasına ilişkin düzenleme getirmiştir.

Her ne kadar, getirilen bu faiz hükmü maddi hukuka ilişkin olup, aynı yasanın 29. maddesi gereğince yayımı tarihinden sonra açılacak davalara uygulanması gerekir ise de.

30.04.2013 tarihinden sonra açılacak davalar için yapılan bu düzenleme ile Anayasa Mahkemesi'nin makul süreyi aşan yargılamanın hak ihlali oluşturduğuna ilişkin kararı birlikte değerlendirildiğinde, 30.04.2013 tarihinden önce açılmış ve henüz kesinleşmemiş kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davalarında öngörülen dört aylık yargılama süresinin makul süre kabul edilerek,

hakkaniyet gereğince taşınmaz malikinin zararının giderilmesi amacıyla (acele ele koyma dosyasında tespit edilen ve bankaya bloke edilen bedelin mahsup edilerek fark bedele) dava tarihinden itibaren dört aylık sürenin bittiği tarihi takip eden tarihten, 1. karar tarihine kadar, bozma sonrası artan kısma da 2. karar tarihine kadar faiz uygulanması gerektiğinden de hükmün bozulması gerekmiştir.