Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2015/15206 K.2016/9496

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, ... İli ... İlçesi ... Köyü 888 parsel ve ... Köyü 558 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hükmün temyiz incelemesi taraf vekillerince incelemenin duruşmalı olarak yapılması ise davalı vekili tarafından yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesi ile istenilmekle taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan 14.06.2016 gününde temyiz edenlerden davalı vekili Av.... ile davacı vekili Av.İp...geldiler. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

...-Dava konusu ... Köyü 558 parsel yönünden yapılan incelemede;

Kamulaştırma Yasasının 11. maddesi hükmüne göre, bedel tespit davalarında öncelikle kamulaştırılan taşınmazın değerlendirme tarihindeki vasfının (arsa veya arazi) belirlenmesi, arsa vasfında ise değerlendirme tarihinden önce özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değeri taşınmaz arazi vasfında ise değerlendirme tarihindeki mevki ve şartlara göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri esas alınmak suretiyle değerinin belirlenmesi gerekir.

Dosya içerisinde yer alan ... Belediyesi Plan ve Proje Müdürlüğü'nün 15.05.2014 tarihli yazısında dava konusu taşınmazın .../1000 ölçekli uygulama imar planı içerisinde bulunmadığı, .../5000 ölçekli nazım imar planı bulunmadığı, etrafında meskun alan bulunmadığı, ... Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü'nün 13.05.2014 tarihli yazısında ise belediye hizmetlerinden yararlanmadığı açıklanmıştır.

Bakanlar Kurulunun Yargıtay'ca da kısmen benimsenen 28.02.1983 gün ve 1983/6122 sayılı kararı uyarınca, imar planında yer almayan bir taşınmazın arsa sayılabilmesi için belediye veya mücavir alan sınırları içinde olmakla beraber, belediye hizmetlerinden (belediyece meskun olduğu veya hale getirileceği için sunulan yol, su elektrik, ulaşım, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma vd.) yararlanan ve meskun yerler arasında yer alması gerekir. Açıklanan özellikleri itibarıyla dava konusu 558 parsel sayılı taşınmazın arsa kabulüne olanak bulunmadığı gözetilerek tarım arazisi olarak değerlendirilmesi gerekirken, arsa olarak bedel belirleyen rapora göre hüküm kurulmuş olması,

...-Dava konusu ... Köyü 888 parsel yönünden yapılan incelemede; Dava konusu taşınmazın arazi olarak kabulü ile net gelir yöntemine göre değer biçilmesi doğru ise de;

a)2942 Sayılı Yasanın 4650 Sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin .... fıkrasının (f) bendi uyarınca, bilirkişi kurulu arazi niteliğindeki taşınmazın, kamulaştırma tarihindeki mevkii ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini esas tutarak, bedelin tespitinde etkili olacak bütün nitelik ve unsurlar ile her unsurun ayrı ayrı değerini belirtmek suretiyle ayrıca ilgililerin de beyanını dikkate alarak düzenleyeceği gerekçeli bir değerlendirme raporunda kamulaştırma bedelini tespit etmelidir.

Bilirkişi kurulunca anılan bu Yasa hükmü uyarınca Yargıtay uygulamaları da gözetilerek dava konusu taşınmazın kuru tarım arazisi niteliğine göre münavebeye alınacak ürünlerin değerlendirme yılı (2014) itibariyle dekar başına ortalama verimi ve üretim giderleri ile kg başına ortalama toptan satış fiyatları esas alınarak, taşınmazın kamulaştırma tarihindeki mevkii ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması durumunda getireceği net gelir üzerinden her yıl için bir ürün alınarak değerlendirme yapılması gerekirken bir yılda iki ürün alınmak suretiyle değerlendirme yapan rapora göre karar verilmiş olması,

b)Hükme esas alınan bilirkişi raporunda değerlendirmede esas alındığı belirtilen fiğ ve buğdayın 2014 yılı itibarıyla kuru şartlarda dekara asgari ve azami verimini, kg başına toptan satış fiyatını ve ayrıntılı üretim giderlerini gösterir veri cetvelinin gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden getirtilerek bu verilere uygun olarak değerlendirme yapılıp yapılmadığının denetlenmemiş olması,

c) Dava konusu taşınmazın ...-...-.... karayoluna, su ve elektrik kaynağına ve ... yerleşim yerine olan mesafesi, bu yöredeki arazilerin sanayi amaçlı tesislerle dolu olması, ... ilçesinin turistik ve sanayi ağırlıklı bir yer olması gibi nedenlerin tarım arazisi niteliğindeki taşınmazın değerinde %500 objektif değer artışına neden olacağı dikkate alınmadan %400 objektif değer artışı uygulayan rapora göre hüküm kurulmuş olması,

Doğru görülmemiştir.