Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2015/17967 K.2016/12421

6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 36. maddesi hakimin ret sebeplerini bildirmiştir. Anılan madde “Hâkimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması hâlinde, taraflardan biri hâkimi reddedebileceği gibi hâkim de bizzat çekilebilir. Özellikle aşağıdaki hâllerde, hâkimin reddi sebebinin varlığı kabul edilir:

a) Davada, iki taraftan birine öğüt vermiş ya da yol göstermiş olması,

b) Davada, iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği hâlde görüşünü açıklamış olması,

c) Davada, tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş veya hâkim ya da hakem sıfatıyla hareket etmiş olması,

ç) Davanın, dördüncü derece de dâhil yansoy hısımlarına ait olması,

d) Dava esnasında, iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması.” hükmünü içermektedir. Yine yukarıda anılan yasanın 38. maddesi hakimin ret usulüne ilişkin “(1) Hâkimin reddi sebebini bilen tarafın, ret talebini en geç ilk duruşmada ileri sürmesi gerekir. Taraf, ret sebebini davaya bakıldığı sırada öğrenmiş ise en geç öğrenmeden sonraki ilk duruşmada, yeni bir işlem yapılmadan önce bu talebini hemen bildirmek zorundadır. Belirtilen sürede yapılmayan ret talebi dinlenmez.

(2) Hâkimin reddi, dilekçeyle talep edilir. Bu dilekçede, ret talebinin dayandığı sebepler ile delil veya emarelerin açıkça gösterilmesi ve varsa belgelerin eklenmesi gerekir.

(3)Hâkimin reddi dilekçesi, reddi istenen hâkimin mensup olduğu mahkemeye verilir.

(4) Ret talebi geri alınamaz. (5) Hâkimi reddeden taraf, dilekçesini karşı tarafa tebliğ ettirir. Karşı taraf bir hafta içinde cevap verebilir. Bu süre geçtikten sonra yazı işleri müdürü tarafından ret dilekçesi, varsa karşı tarafın cevabı ve ekleri, dosya ile birlikte reddi istenen hâkime verilir.

Hâkim bir hafta içinde dosyayı inceler ve ret sebeplerinin kanuna uygun olup olmadığı hakkındaki düşüncesini yazı ile bildirerek, dosyayı hemen merciine gönderilmek üzere yazı işleri müdürüne verir.” hükümlerini içermektedir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesiyle somut olayda, davalılar vekilinin 15.01.2015 havale tarihli dilekçesiyle hakimin reddi talebinde bulunmuşlar, aynı tarihli celsede hakim tarafından talebin soyut olması ve HMK 41. maddesindeki şartlar oluşmadığından talebin geri çevrilmesine karar verilmiş; davalı ... vekili 18.03.2015 havale tarihli dilekçe ile tekrar reddi hakim talebinde bulunmuş 19.03.2015 tarihli ara karar uyarınca aynı hakim tarafından reddi hakim talebinin HMK 41.maddesi uyarınca geri çevrilmesine karar verildiği,

davalı ... vekili tarafından 24.03.2015 havale tarihli dilekçe ile tekrar reddi hakim talebinde bulunulmuş, 30.03.2015 tarihli duruşmada aynı hakim tarafından karar verildiğinden tekrar karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, mahkemece, yukarıda anılan yasanın 38/5. maddesi gereğince reddi hakim taleplerinin bir hafta içinde incelenerek düşünce yazısı ile birlikte merciine gönderilmek üzere yazı işleri müdürüne verilmesi gerekirken hakimin bizzat kendisi tarafından geri çevrilmesine karar verilmesi doğru görülmemiştir.